Κάτω από τον Πλάτανο…

Ο Γιώργος Μαργαρίτης μας προσφέρει το πλήθος των φωτογραφιών που συγκεντρώθηκε σε ακόμα δυο βιντεάκια. Απολαύστε τα!

Σαν αύριο η 35η επέτειος από το ατύχημα στο Τσερνόμπιλ.

Οι απαγορευμένες φράουλες

Πλησίαζε το Πάσχα του 1986 που θα πηγαίναμε για δεκαπενθήμερες διακοπές στο χωριό μας στην Μυτιλήνη.
Ήδη στα μαγαζιά είχαν βγει τα πρώτα πρώιμα ανοιξιάτικα φρούτα μαζί και οι φράουλες που ήταν η μεγάλη αδυναμία της μικρής μου κόρης της Ειρήνης.
Το Ρηνιώ μας όπως τη λέγαμε χαϊδευτικά.
Μεγάλη αδυναμία το Ρηνιώ μας στις φράουλες, μεγάλη αδυναμία εμείς στα παιδιά μας αλλά υπήρχε και η διαπαιδαγώγηση.
Φρούτα και λαχανικά είχαμε συμφωνήσει ότι δεν θα παίρναμε εκτός εποχής όσο και αν μας άρεσαν.
Αφ’ ενός γιατί ήταν από θερμοκήπια και αφ’ ετέρου γιατί τα πληρώναμε σε υψηλές τιμές.
Και πήγαινε η κορούλα μας στη φιλενάδα της την Αριστέα και ζήλευε τις φράουλες που υπήρχαν από καιρό στο ψυγείο τους.
Γιατί ο μπαμπάς της Αριστέας ήταν ναυτικός σε καράβια που πήγαιναν σε μακρυνά ταξίδια και η μαμά τους για να αντικαταστήσει λίγο την έλλειψη του πατέρα δεν χαλούσε χατήρι στα παιδιά σε ότι της ζητούσαν.
Πάντα γεμάτο το ψυγείο με διάφορες λιχουδιές και στην προκειμένη περίπτωση οι φράουλες πρώτη θέση πίστα.
Και ανέβαινε στο σπίτι πάντα παραπονεμένη και θυμωμένη η κόρη μας που, γιατί η Αριστέα είχαν πάντα τόσα πράγματα και τώρα και φράουλες που εμείς δεν της τις παίρναμε ενώ της άρεσαν τόσο πολύ, και σιγά που θα φτωχαίναμε πια με λίγα λεφτά παραπάνω που θα πληρώναμε ενώ παίρνουμε ένα σωρό άλλα άχρηστα πράγματα, και εμείς τίποτα, ανένδοτοι.
-Θα πάρουμε αργότερα όταν φτηνύνουν Ειρήνη. Όπως συμφωνήσαμε. Είναι ακόμα εκτός εποχής.
Και νά μούτρα το Ρηνιώ, και νά τα ματάκια της να λάμπουν από δάκρυα που δεν τα άφηνε όμως να κυλήσουν γιατί ήταν και εγωίστρια, και εμείς οι «άκαρδοι», δικός της ο χαρακτηρισμός, γονείς ανένδοτοι, γιατί η διαπαιδαγώγηση, διαπαιδαγώγηση όπως προείπαμε.
Οι ετοιμασίες για το ταξίδι μέρες πιο μπροστά αφ’ ενός για το τι θα πάρουμε μαζί μας μια και η εποχή ήθελε χειμερινά και καλοκαιρινά, αλλά και να ψωνίσουμε καινούργια «καλά» ρούχα και παπούτσια για τις εμφανίσεις τις επίσημες στο χωριό μια και είχαμε και την Πελαγία που μας ήθελε καλοντυμένους και αξιοπρεπείς στον τόπο μας, ειδικά στην εκκλησία.
Σε όλους είμαστε γνωστοί, οι οποίοι όλοι, μας αξιολογούσαν καθημερινώς σε ότι αφορά συμπεριφορά αλλά και ανάλογα με την εξωτερική μας εμφάνιση, αυτό βέβαια κατά την γνώμη της, και μάλιστα με αυστηρά κριτήρια αφού ετύγχανε να είμαστε τέκνα αξιοπρεπών οικογενειών, πρωτευουσιάνοι και μορφωμένοι, πάλι κατά την γνώμη της.
Οι εκκλησιασμοί δε καθημερινοί και εμείς έπρεπε να συμμορφωθούμε «κατά τας υποδείξεις», αν θέλαμε να περάσουμε καλά, χωρίς προστριβές και γκρίνιες μέρες που ήταν.
Θυμάμαι μια χρονιά που φιλοξενούσα κόσμο και είχα αφήσει το καλό φουστάνι στην ντουλάπα να το πάρω τελευταία στιγμή μην «κουρελιαστεί» στην βαλίτσα, και μέσα στον χαμό της φιλοξενίας και των ετοιμασιών το ξέχασα. Το θυμήθηκα όταν είχαμε κάνει την μισή διαδρομή για το λιμάνι και γυρίσαμε άρον-άρον πίσω να το πάρουμε με κίνδυνο να χάσουμε το καράβι. Και ο σύζυγος να απειλεί ότι άλλο Πάσχα δεν κατεβαίνει στο χωριό αλλά θα πηγαίνουμε σε άλλα μέρη που κανείς δεν μας ξέρει και θα κυκλοφορούμε μόνο με ένα μπλουζάκι και τζιν.
Αλλά και δώρα έπρεπε να παρθούν για φίλους, γείτονες και συγγενείς, λαμπάδες, φαναράκια, τσουρέκια και αυγά σοκολατένια σύμφωνα με τα «ειωθότα» των ημερών.
Γλυκά και κουλουράκια τα έφτιαχνε πάντα η μαμά μου με τα χεράκια της.
Και ήρθε η μέρα που φορτώσαμε το αυτοκίνητο και αναχωρήσαμε για το χωριό μέσα στην καλή χαρά συν γυναιξί και τέκνοις.
Το σπίτι όμορφο και περιποιημένο, μας περίμεναν άλλως τε με λαχτάρα ειδικά τα εγγόνια τους οι παππούδες, και γέλια και χαρές, μόνο ένα μικρό πρόβλημα προσαρμογής είχαμε στην αρχή, όσον αφορά το κρύο στα υπνοδωμάτια.
Θέρμανση υπήρχε μόνο στην κουζίνα από το τζάκι, και θυμηθήκαμε πάλι την Ειρήνη που στα τέσσερα της που είχαμε ξαναπάει και την βάλαμε για ύπνο το μεσημέρι, πετάχτηκε επάνω αγανακτισμένη, έτσι «τζόρας» που ήταν από μικρή, αναφωνώντας με θυμό και αγανάκτηση: – Ποιος βλάκας μωρέ έβρεξε τα σεντόνια;
Αργά ήταν το Πάσχα εκείνη την χρονιά 4 του Μάη, και ο καιρός ευτυχώς γλυκύτατος.
Σάββατο στις 26 φύγαμε από Αθήνα και Κυριακή στις 27 φτάσαμε.
Από την πρώτη μέρα ξεκινήσαμε τις εκδρομές, στα Βατερά, στην παχιά άμμο και στο Συχωρεμένο, που κατά τον σύζυγο και τα παιδιά ήταν καταπληκτική περιοχή, με υπέροχη θέα, του είχαν δε μεγάλη αδυναμία και το επισκεπτόταν τακτικά κάθε φορά που ερχόμαστε στην Μυτιλήνη.
Κάτι σαν περιπέτεια το έβλεπαν κάτι σαν αναζήτηση του χαμένου θησαυρού.
Εγώ προσωπική άποψη δεν είχα, γιατί όπως θα καταλάβατε δεν έκανα το τόλμημα να ανέβω από τους γκρεμούς τόση ανηφόρα, δεν τό ‘χω με την αναρρίχηση, και τους περίμενα στην ακροθαλασσιά που ήταν δική μου αδυναμία και βολική ως προς την προσβασιμότητα.
Αλλά και όλες τις επόμενες μέρες τρέχαμε στον άγιο Φωκά, στον προφήτη Ηλία και στον Παλιόπυργο, και τρώγαμε στον γυρισμό τα ψαράκια μας, τους πατατοκεφτέδες αλλά και τα νηστίσιμα γιαλαντζί ντολμαδάκια, τα μαρουλάκια μας, τις ρόκες και τα κρεμμυδάκια μας με τα όσπρια μας, τα πάντα ετοιμασμένα από τα χεράκια της μάνας μου, που σκοτωνόταν να μας περιποιηθεί και περνούσαμε ζωή χαρισάμενη και χαλαρώναμε μετά από τα ζόρια της ζωής στην πόλη.
Όλη μέρα γυρνάγαμε στην ύπαιθρο και τα βράδια ανελλιπώς εκκλησιασμός με συγκεντρώσεις εν συνεχεία στα σπίτια φίλων.
Ειδικά στο εξοχικό σπίτι στα Βατερά του Βασίλη και της Ματούλας με ποτό και ξηρούς καρπούς, με ατέλειωτες συζητήσεις, με ιστορίες, ανέκδοτα, γέλια αλλά και κόντρες και καυγάδες. Για χιλιάδες θέματα αλλά ιδιαίτερα για τα πολιτικά.
Το τζάκι αναμμένο στην κουζίνα που μαζευόμαστε, οι τοίχοι ασοβάντιστοι ακόμα, και τα τσιγάρα τα σβήναμε στις τρύπες που είχαν τα τούβλα. Έτσι για την πλάκα μας. Οι φίλοι πολλοί και μπορεί μερικές χρονιές να μην ερχόμαστε όλοι μαζί οι «ξένοι», αλλά πάντα υπήρχαν οι μόνιμοι στην Μυτιλήνη και παρέα υπήρχε σίγουρη.
Ήμουν εγώ και ο άντρας μου που όταν θύμωνα του έλεγα,- δε σ’ αντέχου άλλου θα σι χουρίσου-,και ο Βασίλης όποτε συναντιόμαστε με ρώταγε με δήθεν συνωμοτικό ύφος, -τι γίντσι ακόμα δε τουν χώρσις αδιρφούλα-, η Μαρία που επειδή ήταν δικηγορίνα στην πόλη της Μυτιλήνης συνήθιζε να μιλάει «ελληνικά» και κάποτε της ξέφυγε και είπε, -έξω βρέχει με το σοτζίμι-,(σουτζίμ στα Βρισαγώτικα) και έγινε ο κακός χαμός από τα γέλια, ο Μανώλης που πάντα έλεγε, – βρε παιδιά σιγά σιγά να οργανωθούμε πρώτα-, από ένα σόκιν ανέκδοτο που ξέραμε, η Μαρία και ο Γιώργος που μια φορά της «μπήκε» εκείνος για φυσικομαθηματικά θέματα και αυτή του είπε κοιτώντας τον με σαρδόνιο χαμόγελο, -άμα πάμι στου σπίτ’ θα σι τακτουποιήσου-, και το πήραμε και οι υπόλοιπες από τότε και το λέγαμε στους άντρες μας σε κάθε ευκαιρία, το άλλο ζευγάρι, πάλι Μαρία και Γιώργος που όταν συζητάγαμε πώς θα αφήσουμε τα παιδιά πάλι το βράδυ για να βγούμε, άρχισαν να γκρινιάζουν οι γονείς, έλεγε με ένα τεράστιο χαμόγελο, -ιγώ δεν έχου κανένα πρόβλημα-, και ας ήταν τα μικρότερα της παρέας και ας μην είχε κανένα να της τα κρατήσει, ήταν η Κική και ο Μενέλαος που κάποτε όταν κάποιος του είπε ότι έχει γυναίκα που δεν γκρινιάζει του απάντησε, -έτσι νομίζεις κουμπάρε-, ήταν και οι «οικοδεσπότες» που είχαν τότε τον Φώτη μικρό και που όταν νευρίαζε και έκλαιγε ο άντρας μου τον έλεγε Μεγαλέξανδρο και αυτός γινόταν εκτός εαυτού γιατί καθόλου δεν του άρεσε, και το πήρε και ο Βασίλης και όταν θύμωνε μαζί του η Ματούλα και του έβαζε τις φωνές έσκυβε κρυφά στο αφτί του άνδρα μου και του έλεγε, -Μεγαλέξανδρους τσι η Ματούλα κμπαρέλιμ, γιατί εκείνη ήταν Μακεδόνισσα.
Είμαστε όλοι εμείς νέοι και ωραίοι που διασκεδάζαμε με μικρά και ασήμαντα για άλλους πράγματα, που ήταν αστεία μόνο για εμάς τους μυημένους και γελούσαμε με το τίποτα και σαρκαζόμαστε και αγαπιόμαστε, και θυμόμαστε ιστορίες από τα παιδικά και φοιτητικά μας χρόνια, τους παλιούς μας έρωτες και άλλων, εμείς που κριτικάραμε τους γονείς μας παρ’ όλο που η μάνα μου έλεγε πάντα, τα «εν οίκω μη εν δήμω» παιδί μου, αλλά και τις νοοτροπίες του χωριού.
Την Μεγάλη Παρασκευή μετά την εκκλησία εκδράμαμε όλοι για Σκάλα μαζί με τα παιδιά μας. Τα παιδιά μας που το μικρότερο είχε διαφορά ηλικίας με το μεγαλύτερο αρκετά χρόνια αλλά τα βρίσκαν μεταξύ τους γιατί μεγάλωσαν όλα μαζί, και έζησαν χαρές, απέκτησαν αναμνήσεις από τις διακοπές σε αυτό το χωριό και περνούσαν όμορφα με τις πλάκες και την τρελοπαρέα των γονιών τους.
Μέχρι τις δώδεκα νηστεία, Μεγάλη Παρασκευή βλέπεις, χωρίς προσευχή βέβαια αφού αυτήν την είχαμε εξαντλήσει τόσες μέρες στις ακολουθίες, και μόλις πήγαινε δώδεκα αφού πλέον γνωρίζαμε ότι αναστήθηκε ο Χριστός ανεξάρτητα αν δεν είχε «ανακοινωθεί επισήμως» από τους παπάδες, άρχιζαν να έρχονται τα ούζα, τα ψάρια, οι πατάτες και τα τυριά, ακόμα και κρέατα ειδικά για τους μικρούς που δεν έτρεφαν ιδιαίτερη αδυναμία στα ψαρικά, η μουσική, το τραγούδι, και οι χοροί. Γλέντι τρελό, χαρά και ανεμελιά.
Δεν θυμάμαι αν ήταν αυτή τη χρονιά, γιατί αυτό το κάναμε επί σειρά ετών, που ο Μανώλης φιλοξενούσε κάποιους Γερμανούς. Τους είχαμε μαζί μας και οι άνθρωποι λοξοκοιταζόταν μεταξύ τους ενθουσιασμένοι από το πλήθος των εδεσμάτων και το τρελό κέφι και το αποκορύφωμα ήταν όταν δεν τους αφήσαμε να συμμετάσχουν στον λογαριασμό. Με ανοιχτό το στόμα έμειναν γνωρίζοντας από κοντά την τρέλα την διασκέδαση και την φιλοξενία των Ελλήνων.
Το μεγάλο Σάββατο ήρθαν από την Μυτιλήνη επίσκεψη η ξαδέρφη μου η Μαρία με τον άντρα της και τα παιδιά τους.
Εκείνος ήταν με μετάθεση από Αθήνα, στρατιωτικός διοικητής στο νησί και είχε μετακομίσει μαζί του και η οικογένεια.
Μέσα σε όλα που συζητήσαμε μας είπε εμπιστευτικά και αρκετά προβληματισμένος, για ένα περίεργο γεγονός, δηλαδή ότι τους ζητήθηκε από το Πεντάγωνο να στείλουν δείγματα από διάφορα άγρια και ήμερα φυτά της Λέσβου στην Αθήνα, άγνωστο ακριβώς γιατί, και περίμεναν για τα αποτελέσματα, αν και κυκλοφορούσαν διάφορες φήμες κάτι για ραδιενέργεια, στις οποίες φήμες όμως δεν μπορούσαμε να δώσουμε βάση αφού δεν υπήρχε επίσημη ενημέρωση. Μέχρι εκεί. Δεν προχώρησε σε λεπτομέρειες αλλά υποσχέθηκε να μας ενημερώσει αν μάθαινε κάτι πιο θετικό.
Φυσικά απορήσαμε αλλά δεν το αξιολογήσαμε κιόλας έτσι που είμαστε μέσα στην καλή χαρά και εντελώς ανυποψίαστοι.
Ο καιρός όπως είπαμε θαυμάσιος, οι εκδρομές οι βόλτες και οι συγκεντρώσεις συνεχίστηκαν καθώς και οι εκκλησιασμοί και οι περιποιήσεις από τους γονείς, και ξημέρωσε η Λαμπροδευτέρα και «ψωμισμένοι» με τα κεφτεδάκια, τα ντολμαδάκια, τα αυγά και τα τυριά μας, τα αγγούρια, τα μαρουλόφυλλα και τα γλυκά μας, που γιορτάζαμε κιόλας τον άντρα μου, και όλα τα πανηγυριώτικα αξεσουάρ μας, εκδράμαμε στο εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου στο πανηγύρι.
Κόσμος πολύς με αυτοκίνητα που έφταναν πολύ πέρα από την βρύση αλλά και καβαλάρηδες με τα άλογα τους με τα κεντημένα πιφκέλια και τα χάμουρα με τις ψήφες τους.
Όταν τέλειωσε η λειτουργία, βρήκαμε ένα ωραίο πεύκο για σκιά, και στρώσαμε από κάτω τις κουρελούδες μας και τα τραπεζομάντηλά μας. Όλος ο χώρος κατακλεισμένος από παρέες και δίπλα μας έτυχε η παρέα των Κούσκων, όλα τα αδέρφια μαζί συν γυναιξί και τέκνοις, με Γιώργο εορτάζοντα και αυτοί με τους οποίους γίναμε μια παρέα και ανταλλάζαμε ευχές ποτά και μεζέδες. Μαζί και η οικογένεια του Παναγιώτη του Παπά με την θεία Μυρσινιώ που είχε φτιάξει την καταπληκτική πλατσέδα της την οποία τιμήσαμε δεόντως.
Φάγαμε, ήπιαμε, γελάσαμε, τραγουδήσαμε ανταλλάξαμε ευχές εις υγείαν των εορταζόντων και κυλιστήκαμε στα φρέσκα χορταράκια, και μπουκέτα και στεφάνια με ασπαρτιές και αγριολούλουδα κάναμε, και το απογευματάκι επιστρέψαμε στο σπίτι μας κουρασμένοι μεν αλλά πανευτυχείς, να ξεκουραστούμε λίγο, γιατί θα επακολουθούσε γλέντι με μουσική στον Πλάτανο το βράδυ και θα ξενυχτούσαμε.
Και τότε μάθαμε από την μαμά μου τα τρομερά νέα.
Είχε τηλεφωνήσει ο ξάδερφος μας ο στρατιωτικός και της είπε για το ατύχημα στο Τσέρνομπιλ που έγινε στις 26 του Απρίλη, ατύχημα που το απέκρυψαν στην αρχή οι Ρώσοι αλλά μαθεύτηκε τελικά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες που το ψάξανε όταν μετρήθηκε αύξηση μεγάλη της ραδιενέργειας και σήμανε συναγερμός, η οποία ραδιενέργεια «σύνορα δεν γνωρίζει» όπως και η αγάπη άλλως τε που λέει το γνωστό άσμα, και μας έκανε η κυρία την τιμή να έρθει και στην Μυτιλήνη και μάλιστα πολλή, και ως εκ τούτου δεν πρέπει να ερχόμαστε σε επαφή με τα χόρτα ούτε να πηγαίνουμε στην εξοχή, ούτε να τρώμε λαχανικά και φρούτα.
Ποιοί, εμείς, που από την ημέρα που ήρθαμε δεν βάλαμε «κώλο μέσα» και οργώσαμε τις αμμουδιές, τα βουνά, τις πεδιάδες, τα φαράγγια, τους λόγγους και τις ραχούλες, και καταναλώσαμε όλους τους μπαξέδες, οικογενειακούς και μη, Βρίσας και περιχώρων.
Και άρχισε το μαρτύριο της κλεισούρας του περιορισμού και του φόβου, και πάνε τα λαχανικά και οι σαλατούλες και η μάνα μου είχε στερέψει από ιδέες ποικιλίας μενού μόνο έφτασε να σαπουνίζει τα αμπελόφυλλα για να μας κάνει ντολμαδάκια που μας άρεσαν, αλλά με κρέας από κυμά που είχε ήδη στο ψυγείο γιατί απαγορευόταν και τα κρέατα, αφού τα ζώα έτρωγαν μολυσμένα χόρτα.
Τα δε γιαλαντζί που τα προτιμούσαμε, με γιαούρτι, θέλαν πολλά «μυρίσια» μέσα αφ’ ενός, αλλά και τα γαλακτομικά ήταν στη λίστα των απαγορευμένων.
Το ρίξαμε στο μακαρόνι, την πατάτα, το ρύζι, το όσπριο και το ψάρι, άνευ όμως συνοδευτικής πρασινάδας.
Ούτε ταβερνίτσες ούτε γλέντια ούτε τίποτα. Πλησίαζε και η ώρα του γυρισμού και το πλάκωμα και η κατήφεια στο κόκκινο.
Και έληξαν με πολλούς περιορισμούς οι διακοπές μας που ξεκίνησαν τόσο όμορφα αφού είχαμε ρουφήξει την ραδιενέργεια της ζωής μας, που εν αγνοία μας καί την «σκουπίσαμε» στις περιπλανήσεις μας ανά την επικράτεια, ξαπλώνοντας στις πανέμορφες εξοχές του τόπου μας.
Γυρίσαμε άδοξα στην Αθήνα και οι λαϊκές και τα μανάβικα βούλιαζαν γεμάτα με φρούτα και λαχανικά, ειδικά φράουλες, που κανένας από φόβο δεν αγόραζε πλέον, ούτε και εμείς φυσικά ενώ ήταν πάμφθηνες, και που δεν ήταν τυχερό να τις δοκιμάσει το Ρηνιώ μας εκείνη την χρονιά.
Και φάγαμε την άπειρη γκρίνια της για ένα χρόνο, άσε που μας το υπενθύμιζε και μετά, σε κάθε περίπτωση που την βόλευε.
Και καθώς ο εχθρός ήταν αόρατος γρήγορα αποφασίσαμε να τον αγνοήσουμε και περιμέναμε με ανυπομονησία το καλοκαιράκι μια που ακόμα είμαστε νέοι και ωραίοι για να ανταμώσουμε πάλι όλη η παλιοπαρέα στο αγαπημένο μας χωριό να συνεχίσουμε αυτά που αφήσαμε το Πάσχα στην μέση και να βγάλουμε το άχτι μας.

Δεκαπέντε με είκοσι πεύκα και κυπαρίσσια στο αλσύλλιο στο Παγόνι ξηραίνονται. Αν συνεχιστεί το φαινόμενο και εξαπλωθεί η ασθένεια όχι μόνο θα καταστραφεί το συγκεκριμένο δασύλλιο αλλά θα υπάρξει κίνδυνος και για τα μεγάλα πευκοδάση που βρίσκονται σε μικρή απόσταση προς τα ανατολικά.

Τί λένε οι δασολόγοι; Μήπως πρέπει να κοπούν και να απομακρυνθούν τα προσβεβλημένα δέντρα (νεκρά ή ημιθανή);

Η πρώτη μετεγκατάσταση σεισμοπαθή σε καινούριο ανακατασκευασμένο σπίτι στο χωριό μας πραγματοποιήθηκε πριν μια βδομάδα περίπου!

Η Ελένη Πονηρού είναι η πρώτη μόνιμη κάτοικος του χωριού μας, της οποίας το σπίτι γκρεμίστηκε από το σεισμό και σήμερα μένει στο καινούριο, ανακατασκευασμένο σπίτι της στον άγιο Κωνσταντίνο.

Τα ανίψια της Γιώργος Σωτ. Αποστολής και Μαρία Νικολάρα κινήθηκαν όσο πιο γρήγορα και μεθοδικά μπορούσαν για να ολοκληρωθεί το σπίτι γρήγορα και να επανέλθει η ηλικιωμένη θεία τους από την “εξορία” των Βατερών στο σπίτι της.

Να είσαι καλά κυρά Ελένη να το χαρείς και να χαίρεσαι και τα ανίψια σου που σου στάθηκαν καλύτερα και από πραγματικά παιδιά!

Έφυγε σήμερα από τη ζωή στη μακρινή Αυστραλία ο Άλκης Στρούμπας. Ο Άλκης, ένας από τη φουρνιά των χωριανών που πριν λίγες δεκαετίες αποφάσισαν το μεγάλο ταξίδι για μια καλύτερη ζωή στη μακρινή ήπειρο, ποτέ δεν ξέχασε το χωριό και τους ανθρώπους του. Έστειλε αρκετές φορές, και δημοσιεύτηκαν στον Αντίλαλο, στίχους γεμάτους από αγάπη και λατρεία για τον τόπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε. Αυτοί οι στίχοι συγκίνησαν πολύ και γι αυτό τιμήθηκε από το Σύλλογο της Αθήνας με το βραβείο “Ρένας Σιγιώργη” για το καλύτερο κείμενο που δημοσιεύτηκε τη χρονιά εκείνη στο περιοδικό.

Η κηδεία του θα γίνει αύριο.

Θερμά συλλυπητήρια στη σύζυγό του, στις οικογένειες των δυο παιδιών του, στον αδελφό του Βασίλη και σ’ όλους τους συγγενείς του.

Με την τήρηση όλων των υγειονομικών μέτρων προστασίας, υποχρεωτικά self tests για ιερείς, νεωκόρους, ιεροψάλτες και λοιπό προσωπικό, που θα βρίσκεται εντός του ναού, θα λειτουργήσουν οι εκκλησίες τη Μεγάλη Εβδομάδα.

Σε ό,τι αφορά τον αριθμό των πιστών στους ιερούς ναούς κατά τη διάρκεια των ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα, θα πρέπει να ακολουθεί την αναλογία του ενός ατόμου ανά 25 τ.μ. με τα υγειονομικά μέτρα που ήδη ισχύουν (επαρκής αερισμός των χώρων, τήρηση αποστάσεων και κανόνων υγιεινής, αντισηψία χεριών, υποχρεωτική χρήση μάσκας). Επίσης, στους εξωτερικούς χώρους των ναών οι πιστοί πρέπει να τηρούν απόσταση 10 τ.μ., τήρηση των κανόνων υγιεινής και υποχρεωτική χρήση μάσκας.

Για το σχέδιο λειτουργίας των ιερών ναών συνεδρίασε η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας (ΔΙΣ), υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου και αποφάσισε το άνοιγμά τους κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας υπό ένα αυστηρό πλαίσιο προστασίας, σε συμμόρφωση και με τα ισχύοντα υγειονομικά πρωτόκολλα.

Σε δηλώσεις του, ο εκπρόσωπος της ΔΙΣ, μητροπολίτης Ιλίου Αθηναγόρας, τόνισε ότι η Εκκλησία αλλάζει την ώρα (κατά 30 λεπτά) για την τέλεση των Ιερών Ακολουθιών κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.

Ειδικότερα, η Θεία Λειτουργία θα ξεκινά στις 18:30, με ανοικτές τις εκκλησίες και με αναλογία 1 άτομο ανά 25 τ.μ. και ανώτατο όριο τα 100 άτομα ανά ιερό ναό.

Σε ό,τι αφορά την Ακολουθία της Αναστάσεως το Μεγάλο Σάββατο, το βράδυ, η ΔΙΣ αποφάσισε ομόφωνα την τέλεσή της στις 21:00 στο προαύλιο των Ιερών Ναών.

Βάσει αυτών, ο προγραμματισμός των Ιερών Ακολουθιών διαμορφώνεται ως εξής:

• Κυριακή των Βαΐων έως Μεγάλη Τετάρτη: 18:30
• Μεγάλη Πέμπτη (Ακολουθία του Μυστικού Δείπνου και των Παθών): 17:30
• Μεγάλη Παρασκευή (Ακολουθία του Επιταφίου): 18:00
• Μεγάλο Σάββατο (Ακολουθία της Αναστάσεως): 21:00
• Κυριακή του Πάσχα (Μέγας Εσπερινός της Αγάπης): 18:30.

Στα πλαίσια της εκδήλωσης του τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με θέμα: Γεωπολιτική της γεωγραφικής θεωρίας. Από τον Mackinder ως την Γαλάζια Πατρίδα μπορείτε να παρακολουθήσετε την ομιλία του καθηγητή κ. Πρεβελάκη πατώντας εδώ.

1. Στην μνήμη της Αγλαΐας Κατσίγινη που πρόσφατα έφυγε από την Ζωή η οικογένεια της προσφέρει 100 ευρώ στην τοπική κοινότητα για τις ανάγκες της. Το Τ. Σ ευχαριστεί και εύχεται να είναι αναπαυμενη.
2. Καθαρισμός του νεκροταφείου στην Βρίσα, κόψιμο χόρτων και άσπρισμα. Ευχαριστούμε την Ντίνα Κρικλανη που για ακόμα μια φορά πρόσφερε εθελοντική εργασία στη μνήμη της αγαπημένης της γιαγιάς Διαμάντως.

– Έναρξη λειτουργίας μόνο στους εξωτερικούς χώρους → Δευτέρα 3 Μαΐου.

– Υποχρεωτική η πραγματοποίηση αυτοδιαγνωστικού τεστ (self test) δύο φορές την εβδομάδα για όλο το προσωπικό της επιχείρησης (το κόστος του ενός εξ αυτών βαρύνει το κράτος).

– Επιτρέπεται η παρουσία καθήμενων μόνο πελατών.

– Απολύμανση καταλόγων κατά την εναλλαγή των πελατών στα τραπέζια.

– Υποχρεωτική η τοποθέτηση απολυμαντικού προϊόντος ανά τραπέζι.

– Μέχρι έξι άτομα ανά τραπέζι.

– Υποχρεωτική η χρήση μάσκας από το προσωπικό και από τους πελάτες κατά τον χρόνο αναμονής (ισχυρή σύσταση για τους καθήμενους πελάτες στα τραπεζοκαθίσματα ή στο μπαρ).

– Αποστάσεις τραπεζοκαθισμάτων σύμφωνα με την διάταξη τους (90cm -1,2m και 1,8m κατά περίπτωση).

– Επιτρέπεται η χρήση του μπαρ από τους πελάτες: α) με την τοποθέτηση δύο (2) σκαμπό μαζί και β) απόσταση 1,5 μέτρου για κάθε επόμενη δυάδα σκαμπό.

– Κλειστά 23:00-05:00.

Παραθέτουμε ένα ακόμα τμήμα από το ημερολόγιο του αείμνηστου Κώστα Τσέλεκα από το μέτωπο.

20-2-1941

Τσέροβα. Η σημερινή μέρα θα μου μείνει αξέχαστη. Είχα γράμμα απ’ την Ερασμία, τον πατέρα μου, …, και απ’ την Αρχιεπισκοπή Αθηνών η οποία απάντησε στο γράμμα μου, με συγχαίρει και με πληροφορεί ότι τούτο ανακοινώθηκε δια του ραδιοφωνικού σταθμού Αθηνών δια να λάβη ευρύτερη δημοσιότητα στις 4-2-12. Κείνο όμως που με έκανε να νοιώσω χαρά είναι το γράμμα του σπιτιού μου και του πατέρα. Α! τι αξίζει ένα γράμμα στο Μέτωπο. Αχ! Ας έβλεπα την κορούλα μου πως είναι. Αρκετά μου τη ζωγραφίζει η Ερασμία μα δεν μπορώ να τη συλλάβω στη φαντασία μου. Ας έχει υγείαν να την ιδώ μεγάλη και να νοιώσω τη χαρά. Έχω αντικαταστάτη τον Τασούλη που τον αγαπώ.

25-2-1941

Τσέροβα. Ανήμπορος σηκώθηκα πάλι. Φαίνεται πως πάλι κάτω απ’ τη μασχάλη θα έχω φασαρίες. Γι αυτό ξεκινώ πάλι κάτω από χιονοθύελλα  για τη Λένιτσα. Το χιόνι μαστίζει τα μάγουλα. Ο πόνος πληγώνει την καρδιά και η σκέψη γυρίζει στο σπίτι, στη γυναίκα μου, στα παιδιά και στους γονείς μου.  4 μήνες πάνω στα Αλβανικά βουνά. Ένας χειμώνας ολάκερος. Ο Κράλλης μου συνιστά να προμηθευτώ αντισταφυλοκοκικές ενέσεις γιατί θα έχω φασαρίες. Η ιδέα είναι κακό πράγμα. Χίλιες δυο σκέψεις στριφογυρίζουν στο μυαλό μου, ενώ τα βήματά μου στο χιονόνερο με φέρνουν πίσω.

4-3-1941

Τσέροβα. Έμαθα νέα απ’ τον Ανδροκλή και το Μάριο. Έστειλα τηλεγράφημα στο πατέρα μου. Η στεναχώρια μου και όλων των συναδέλφων είναι μεγάλη. Γράμματα θέλομε και δεν παίρνουμε. Η μελαγχολία μου ογκούται. Εκεί που έγραφα ξαφνικά έφτασε η είδηση. «Θα έλθη ο διάδοχος» Καταλαβαίνει κανείς τι σημαίνει αυτή η φράση για τον φαντάρο. Πράγματι στις 3 μ.μ.  έφτασε η συνοδεία η οποία κατευθύνθη στον αυχένα προς το Πόγραδετς. Σε λίγο γύρισαν πίσω και σταμάτησαν στη γωνιά του τραυματία. Συνοδεύετο από τον Σωματάρχη τον Τσολάκογλου, τον Μυτούση κ.τ.λ. Οι φαντάροι ξέσπασαν σε ζητωκραυγές μόλις τον αντίκρισαν.

14-3-1941

Τσέροβα. Καιρός καλός. Με επεσκέφθη ο Ανδροκλής στο δωμάτιο.  Ιστορεί τη ζωή του που μας καταπλήσσει . Τον θαυμάζουμε και συγκρίνουμε  τη ζωή μας με τη δική του. Είναι ήρωας. Τον εφοδιάζω με ότι μπορώ και τον ξεπροβοδίζω….

17-3-1941

…. Η Ερασμία  μ’ έγραφε για τη βάφτιση της μπεμπέκας. Είχε δίκιο για όσα μου έγραφε και της έγραψα να τη βαφτίσουν με το όνομα Μάρω, της μητέρας και της πεθεράς μου. Η ευχή μου ας τη συνοδεύει σ’ όλη της τη ζωή…..

18-3-1941

Τσέροβα. Τίποτα το εξαιρετικό. Μ’ απασχολεί η δουλειά και η συλλογή πληροφοριών οι οποίες μας ικανοποιούν απόλυτα τόσο απ’ το μέτωπο όσο και για τη γενική διπλωματική κίνηση. Είμαστε αποφασισμένοι να αντικρούσουμε κάθε κατάσταση. Θα πολεμήσουμε για τη λευτεριά. Δεν μας τρομάζουν οι αριθμοί. ….

23-3-1941

Τσέροβα. Τίποτα το νέον. Η συζήτηση πάντα γύρω στο επίμαχο ζήτημα. Τι θα κάνει η Σερβία;

24-3-1941

Τσέροβα. Η μέρα μαρτιάτικη. Ήρθε πάλι ο Ανδροκλής Φάγαμε. Κίνηση πολλή παρουσιάζει το πρατήριο. Έστειλα στο Μάριο διάφορα πράγματα. Ανεχώρησε το 72^ο Σύνταγμα. Οι ειδήσεις  για τη Σερβία αντιφάσκουν. Το ηθικό μας ακμαιότατο και μάλιστα πεισμώνουμε.

25-3-1941.

Τσέροβα. Καθόμαστε στον ήλιο και συζητούμε γύρω στη Σερβία, η οποία λέγουν πως θα αντιτάξει άμυναν και ότι η Κυβέρνησίς της ανεσχηματίσθει υπό τον Πατριάρχην. …

26-3-1941

Τσέροβα. Η είδηση ότι η Σερβία προσχώρησε στον άξονα σχολιάζεται από τους φαντάρους οι οποίοι τελειώνουν τη συζήτηση με ένα «εμείς θα πολεμήσουμε» ενώ χλεύη περιλούει τους Σερβιανούς για τη στάση τους…..

27-3-1941

… Κατά το μεσημέρι αεροπλάνα βομβάρδισαν τις πρώτες μας γραμμές. Ξαφνικά βλέπουμε ένα χαρτί να ανεμίζεται στον ουρανό. Ήταν μια προκήρυξη ιταλική εικονογραφημένη. Μια μάνα με τα δυο άθρευτα παιδιά της. Έτσι μας κατάντησαν οι Άγγλοι έγραφε. «Ε, τι γέλια βάλαμε! Έχουν δίκιο. Βλέπουν τον εαυτό τους και κρίνουν. Εκεί που ξαπλωμένος άφησα τις σκέψεις μου … ζητωκραυγές με ξύπνησαν. « Στη Σερβία ο Σίμοβιτς επαναστάτησε υπέρ της Αγγλίας. Τα ελληνοσερβικά σύνορα ανοίχτηκαν» !!! Η χαρά μας δεν περιγράφεται. Σχόλια επί σχολίων. Τα μάτια όλων βγάζουν σπίθες. Μα να και τα ενθουσιαστικά λόγια του Παντελεήμονος κατά τις 4 μέσα στο χωριό έρχονται να συνταράξουν τη ψυχή μας μέχρι δακρύων από συγκίνηση. Τι μεγαλόπρεπο πράγμα να περιβρέχονται τα ηλιοκαμένα μάγουλα των αγωνιστών από δάκρυα συγκίνησης στο άκουσμα λόγων βγαλμένων από στήθη που νοιώθουν τον παλμό μας, τις σκέψεις μας και πόθους μας.

28-3-1941

…Πήρα το από 19-3-41 δελτάριο της Ερασμίας, το οποίο εστάλαξε φαρμάκι στη ψυχή μου.  Από κείνη την ώρα είναι κοντά της ο νους μου και χίλιες κακές σκέψεις στριφογυρίζουν στο νου μου. Τις ελπίδες μου τις στηρίζω στην Παναγιά και προσεύχομαι να την απαλλάξει απ’ την ελονοσία. Η δύσμοιρη πόσο να υποφέρει και εν τούτοις νοιάζεται για μένα. Τι μέρες να περνά και πόσο θλιμμένη να ναι. Με το δίκιο της. Ο πόνος διπλός, σωματικός και ψυχικός.

29-3-41 Τσέροβα. Η ψυχή μου είναι πλημμυρισμένη από θλίψη. Όλα μου φαίνονται σκοτεινά. Ο νους μου είναι στο σπίτι. Πήρα γράμμα από τη Νίτσα. Το βράδυ η είδηση της δολοφονίας του Μουσολίνι μας ξάφνιασε. Πανζουρλισμός έγινε.  

2-4-1941

…Βόμβος αεροπλάνων μας έκανε να λάβουμε προφυλακτικά μέτρα. Περνάν 5 βαρέα βομβαρδιστικά. Τα αντιαεροπορικά  μας βάλουν εύστοχα πυρά μα δεν πετυχαίνουν Οι ελπίδες μας για κατάρριψη διαψεύδονται. Δεν πέρασε μισή ώρα και να πάλι επιστρέφουν αφού εξετέλεσαν κάπου στην Ελλάδα τον προορισμό τους. Τον όλεθρο στα άμαχα πλήθη. Παρακολουθούμε όλοι με αγωνία τη βολή του αντιαεροπορικού μας, οπότε άξαφνα ένα απ’ τα πέντε βγάζοντας καπνό αποχωρίζεται από την ομάδα του και πέφτει σαν πληγωμένο πουλί.. Μάταιες οι προσπάθειες να κρατηθεί στον αγέρα. Φλόγες και καπνοί ήταν το τέλος της πτώσης του πέρα κατά τη Πλίσσα. Τα άλλα διασκορπίζονται στον ορίζοντα κατά τη Σερβία πάνω απ’ το χιονισμένο πετρόβουνο. … Το τι έγινε ανάμεσα στους φαντάρους δεν περιγράφεται. Σ’ όλων τα πρόσωπα ζωγραφίζεται η ικανοποίηση και ένας πόθος να ιδούμε τα συντρίμμια του αεροπλάνου. Να θαυμάσουμε το μακάβριο θέαμα για να ικανοποιήσουμε τη δικαίωση του αγώνα μας. Πράγματι μετά το φαγητό ξεκινήσαμε 5-6 με μόνη 2 λεπτά διαφορά δεν φτάσαμε στον προορισμό μας γιατί συναντήσαμε 5 συναδέλφους που επέστρεφαν απ’ τον τόπο του δράματος και μας περιέγραψαν το ανατριχιαστικό θέαμα. Ένας σωρός άμορφος με 5 καμένα σώματα.. Είναι βαρύ τρικινητήριο βομβαρδιστικό. Λένε πως κι άλλο καταρρίφτηκε.

3-4-1941

… Ο πόλεμος είναι στην έντασή του. Είναι δειλινό. Φωνές μικρού παιδιού με κάνουν να πεταχτώ έξω απ’ το γραφείο μου. Να κι άλλα, κι άλλα! Αερομαχία γίνεται. Κρυφτείτε! Τα ίδια θα μας κάνουν. Πανικός μας καταλαμβάνει Να απ’ τον απέναντι λόφο ξεπροβάλλουν κάτι μεγαθήρια πολυβολώντας. Το τι έγινε δεν περιγράφεται. Περνούν από πάνω μας σε ύψος 20-50 μέτρα. Κανείς μας δεν έπαθε τίποτα μα όλων οι φάτσες άλλαξαν. Πιο πέρα σε απόσταση 500 μέτρα κάτω από μια γέφυρα σκοτώθηκε ένας και τραυματίστηκαν δυο. Τυχερά!!!

5-4-1941

Τσέροβα. Ανοίγουμε χαρακώματα εδώ κοντά. Ο θάνατος φτερουγίζει πάνω απ’ τα κεφάλια μας. Ο ήλιος και η χαρά της φύσης είναι για άλλα όντα. Ο άνθρωπος κατάντησε σκουλήκι και πρέπει να κρύβεται στη γη για να σωθεί, να ζήσει! …

6-4-1941. Τσέροβα. Έγραψα στον πατέρα και την Ερασμία. Τι είναι, τι τρέχει; Ένα νέο «ΟΧΙ» δόθηκε απ’ τον Κυβερνήτη μας στο τελεσίγραφο του γερμανού πρεσβευτή. Έτσι κηρύχτηκε ο πόλεμος  στις 5 και 5’ εναντίον της Σερβίας και 5 και 25’ εναντίον μας. Πράγμα που περιμέναμε. Εδώ η βία θα συντριβεί κάτω απ’ το πέλμα της λευτεριάς. Η ελληνική ξιφολόγχη θα ανατρέψει όλα τα τελειότατα όπλα του εχθρού μας γιατί την κρατούν χέρια που τα χαλυβδώνει η Πίστη, η θέληση, η Ιδέα. Μέσα στο καμίνι της Ιδέας θα λειώσουν όλα τα ατσάλια   των μηχανών πάνω στις οποίες στηρίζει η βία την επιτυχία της. Την είδηση την υποδεχτήκαμε με απάθεια σαν κάτι φυσικό. Μα σιγά- σιγά η περιέργεια φουντώνει μέσα μας και ο ενθουσιασμός κατακαίει τις ψυχές μας και μάλιστα όταν ακούμε τις πρώτες επιτυχίες. Συνελάβαμε αιχμαλώτους, καταρρίψαμε 7 στούκας, καταστρέψαμε 10 τανκς….

7-4-1941

Τσέροβα. Τίποτα το νεότερο. Επιβεβαιώθηκαν οι χτεσινές ειδήσεις. … Μόλις φάγαμε κι αρχίζω να ετοιμάζω το δέμα με τις πασχαλιάτικες κουλούρες του Τασούλη μου. Πέφτει η πρώτη κανονιά και μας ξαφνιάζει. Τη διαδέχονται πολλές. Λένε πως τώρα στις 1.30 θα γίνει συνδυασμένη επίθεση Ελλήνων και Σέρβων. Ο Θεός βοηθός. Την αγριότητα της ημέρας την επαυξάνουν οι κανονιές. Ανθρώπινη κόλαση. Ώρα 11.00 Πόσες ειδήσεις κυκλοφόρησαν!!!Η αντικρινή μας κορυφή ανάβει απ’ τα πυρά. Φωτοβολίδες διαφόρων χρωμάτων διασχίζουν το στερέωμα στον ορίζοντα. Το βαρύ προχωρεί ενώ οι πυροβολητές τραγουδούν «Κορόιδο Μουσολίνι» Τα νέα συνοψίζονται: Συνελάβαμε 200 αιχμαλώτους εδώ και δυο δεσπόζοντα υψώματα υποχωρούν και η αντίσταση εθραύσθη. Η γραμμή του …είναι στα χέρια μας. Τον αγώνα της ΧΙΙΙ θα συνεχίσει απόψε η ΙΧ … Συνελάβαμε 200 γερμανούς αιχμαλώτους , αιχμαλωτίσαμε 10 τανκς και καταρρίψαμε 10 στούκας. Εβομβαρδίσθη ο Πειραιάς. Κείνο όμως που για μένα έχει μεγάλη σημασία είναι ο ενθουσιασμός που επικρατεί ανάμεσά μας. Όλων τα μάτια λάμπουν από χαρά. Το βλέπεις στη συζήτηση, στην εκτέλεση της υπηρεσίας. Ένας στρατός με τέτοια ψυχικότητα που μέρα με τη μέρα μεγαλώνει δεν θα νικηθεί ποτέ.

8-4-12

… Πρωί -πρωί μέσα στο χιονόνερο κατεβαίνει η δεύτερη φάλαγγα αιχμαλώτων, 250 τον αριθμό. Η πρώτη πέρασε κατά τις 4 το πρωί. Περνούν – περνούν ράκη εκείνοι που θέλησαν να μας υποδουλώσουν οδηγούμενοι μόνο από 5-10 αγωνιστάς Κι άλλους επάνω έχουν κρατήσει για αγγαρείες πολλούς. Υπολογίζονται σε 1100 οι χτεσινοί αιχμάλωτοι. Τη φάλαγγα ακολουθούν τα νοσηλευτικά αυτοκίνητα. Είναι γεμάτα απ’ τα ελληνικά νιάτα που έχυσαν το αίμα τους στο βωμό της λευτεριάς. Να κι ο φίλος υπολοχαγός Χ#Χριστόφας πληγωμένος στο χέρι. Μας περιγράφει τα της μάχης. Οι αξιωματικοί σχεδόν όλοι τραυματίστηκαν…. Το μεσημέρι ξαπλωμένοι μας τρομάζει μια βόμβα. Μια δεύτερη μας κάνει να πεταχτούμε έξω. Πέφτουν 200-300 μέτρα μακριά μας. Πανικός μας κατέλαβε.  Σε ένα αντέρεισμα με το Σταυρακέλλη παρακολουθούμε τη βολή. Πάνω απ’ το κεφάλι μας περνούν σφυρίζοντας και σκάνε σε 400-500 μέτρα μακριά. Οργώνουν το λιβάδι…. Το απόγευμα νέα φάλαγγα παρουσιάζεται. Είναι κι αυτοί προϊόν της χτεσινής υπόθεσης. Σέρνουν νυσταλέοι τα κουρασμένα μέλη τους. Ανάμεσά σ’ αυτούς υπάρχουν πολλοί αξιωματικοί.

11-4-1941

… Να και Σέρβοι στο δωμάτιό μας. Ήρθαν απ’ την Οχρίδα με αυτοκίνητα και με όλο το τμήμα του αλβανοφυλακίου της Οχρίδας με τους αξιωματικούς, παπά και δυο τρεις πολίτες.

12-4-1941

Νευρικότης. Προετοιμασία . Απόγευμα αναχώρηση. Φεγγαροβραδιά