Συνεχίζεται από την Κοινότητα Βρίσας η συγκέντρωση τροφίμων για τους συνανθρώπους μας σεισμοπαθείς στην Τουρκία και στην Συρία.
Κάθε απόγευμα από 17:00 έως 18:30 στο κοντέινερ στα Βατερά μέχρι την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου 2023.
Τα τρόφιμα θα αποσταλούν μέσω του Ερυθρού Σταυρού Παράρτημα Μυτιλήνης.
Ο Γιώργος Γιωργής, με αφορμή τη χτεσινή ανάρτηση για το άλεσμα των ελιών και τις χαρακτηριστικές λέξεις που σβήνουν, θυμήθηκε τον παρακάτω διάλογο από τα παιδικά του χρόνια:
Η Μητέρα του: Πάνει του φαΐ σ’τ μανή‘ς
Η Μανή’τ: πιάσει τσι του πνάτσ’ μι τ΄ς ιλιές απ’ του αρμάρ
Η ίδια: που ‘νει η τσυρ’ς;
Ο Γιώργος: στου τσαρσί.
Ερμηνευτικά:
μανή: η γιαγιά
πνατσ: ξύλινο μπωλ με καπάκι, απ’ το πινάκιον (αντί πινακίου φακής)
αρμαρ: ντουλάπι, απ’ το ερμάριον
Τσυρ’ς: ο πατέρας, απ’ το Κύριος
τσαρσί: η αγορά, απ’ το τουρκικό çarşı
και φυσικά το “πάνει” απ’ το πήγαινε
Απορία:
Το “μανή” έχει σχέση με το μάνα, αλλά πως;
Οι αλλαγές που επήλθαν τη ζωή μας μέσα σε λίγες δεκαετίες είναι τεράστιες. Τα παιδιά και οι νέοι δυσκολεύονται να πιστέψουν την τεράστια μεταβολή σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας.
Η σελίδα μας έκρινε καλό να καταγράψει τις μνήμες των μεγάλων σε ηλικία χωριανών μας και μέσα απ’ αυτές να παρουσιάσει το παρελθόν του τόπου μας. Μέσα από τις διηγήσεις αυτές μεταφέρονται στους νεότερους και γλωσσολογικά στοιχεία των περασμένων χρόνων.
Αρχίζουμε με τη βασική οικονομική δραστηριότητα στο χωριό μας που ήταν το λιομάζωμα και την οποία θα παρουσιάσουμε σε δυο μέρη.
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
Το μάζεμα και το άλεσμα της ελιάς πριν λίγες δεκαετίες
Από διήγηση του Μανώλη Καλατζή (Σκαλοχωρίτη)
Οι ελιές μαζεύονταν από το χώμα μία-μία σε καλαμένια πλεκτά καλάθια. Το μάζεμα άρχιζε τον Οκτώβριο μήνα. Μαζεύονταν οι πεσμένες στο χώμα –ξερές πια- ελιές από τον Αύγουστο, το λεγόμενο αυγουστιανό ξεράδι.
Η ποικιλία αδραμυτιανή ή φραγκολιά ωρίμαζε πιο γρήγορα και εμπλούτιζε αρκετά τις ελιές που μαζεύονταν από το χώμα.
Το ράβδισμα των ελιών από τα δέντρα –που γίνονταν με ξύλινα μακριά ραβδιά (τέμπλες), συνήθως από καστανιά) χρειάζονταν απόφαση του κοινοτικού συμβουλίου για την έναρξή του και συνήθως ξεκινούσε τον Ιανουάριο. Οι ραβδιστάδες άρχιζαν από τα χαμηλά κλαδιά και στη συνέχεια σκαρφάλωναν στο δέντρο μέχρι το πιο ψηλό κλαδί. Δεν το είχαν στην τιμή τους να αφήσουν έστω και μια ελιά πάνω στο δέντρο αλλά ούτε και την ανοχή του αφεντικού αν δούλευαν μεροκάματο. Να σημειωθεί ότι τα χρόνια εκείνα –που δεν υπήρχαν αλυσοπρίονα- τα λιόδεντρα γίνονταν μεγάλα και ψηλά και το σκαρφάλωμα μέχρι πάνω απαιτούσε ευελιξία. Ένα μεγάλο λιόδεντρο μπορούσε να αποδώσει μέχρι και 500 οκάδες ελιές (640 κιλά ), δηλαδή ένα «μόδι». Το δέντρο αυτό χαρακτηρίζονταν ως «μοδούσα» ελιά!
Οι ελιές με το ράβδισμα έπεφταν στο χώμα για να τις μαζέψουν οι μαζώχτρες και τα παιδιά. Η πρώτη εξέλιξη ήρθε με τα καποτένια λιόπανα, που απλώνονταν σε κάθε δέντρο στο οποίο άρχιζε το ράβδισμα.
Ήταν ευλογημένος ο ήχος απ’ τη μαζική πτώση της ελιάς πάνω στο λιόπανο. Στο τέλος της μέρας έπρεπε να καθαριστούν οι ελιές που είχαν συγκεντρωθεί στα λιόπανα με την απομάκρυνση των μικρών κλαδιών και των φύλλων. Στήνονταν δυο τέμπλες κατακόρυφα στο χώμα προς την κατεύθυνση απ’ την οποία φυσούσε ο άνεμος και δένονταν ψηλά οι δυο άκρες του λιόπανου ώστε αυτό να πάρει τη μορφή ενός κεκλιμένου επιπέδου. Από το χαμηλό άκρο του πανιού πετιόνταν οι ελιές με τη βοήθεια ενός πιάτου ή μικρού δοχείου προς το ψηλότερο και ο αέρας που φυσούσε αντίθετα απ’ την πορεία των ελιών απομάκρυνε τα λαφρύτερα φύλλα.
Οι ελιές τσουβαλιάζονταν σε τρίχινα σακιά και φορτώνονταν στα υποζύγια (συνήθως γαϊδούρια και μουλάρια) για να οδηγηθούν στα «αμπάρια» του ελαιοτριβείου.
Τα αμπάρια ήταν μικροί αποθηκευτικοί χώροι με ένα παράθυρο σε ύψος 1,20 μέτρα περίπου και μια μικρή «κεραμωτή» τρύπα στη βάση για να τρέχουν τα υγρά. Υπήρχαν διαφορετικής χωρητικότητας αμπάρια που παραχωρούνταν στους παραγωγούς ανάλογα με το μέγεθος της περιουσίας τους. Εκεί συγκέντρωνε κάθε παραγωγός το λιόκαρπό του μέχρι να έρθει η σειρά του για να αλέσει.
Τότε έμπαιναν στο αμπάρι δυο εργάτες (χαμάληδες) και γέμιζαν σακιά με το φτυάρι, τα οποία σακιά μετέφεραν άλλοι χαμάληδες μέσα στο ελαιοτριβείο, αφού τα ζύγιζαν, ανέβαιναν μια σκάλα και άδειαζαν τα σακιά σε ένα πατάρι που βρίσκονταν πάνω από την «πέτρα», την μονάδα πολτοποίησης των ελιών. Όταν τελείωνε ο προηγούμενος παραγωγός ρίχνονταν οι ελιές από το πατάρι στην «πέτρα». Η μονάδα αυτή αποτελούνταν από μια ρηχή δεξαμενή μέσα στην οποία υπήρχαν δυο κυλινδρικές μεγάλες πέτρες προσαρμοσμένες στις άκρες ενός οριζόντιου άξονα, ο οποίος με τη σειρά του ήταν προσαρμοσμένος σε έναν κατακόρυφο άξονα.
Το σύστημα περιστρέφονταν γύρω από τον κατακόρυφο άξονα και συγχρόνως κάθε πέτρα περιστρέφονταν γύρω από τον οριζόντιο άξονα. Η ρηχή δεξαμενή μέσα στην οποία περιστρέφονταν οι πέτρες είχε ένα μικρό πορτάκι με το οποίο επικοινωνούσε με μια άλλη χαμηλότερη και μικρότερη δεξαμενή. Όταν ολοκληρώνονταν η πολτοποίηση του καρπού, άνοιγαν το πορτάκι και οι πέτρες με την κίνηση τους έσπρωχναν τον πολτό (χαμούρ) στην άλλη δεξαμενή. Η μεταφορά του χαμουριού ολοκληρώνονταν με το φτυάρι από τον μάστορα, τον «πετρά».
Ο πολτός με μια γαβάθα ρίχνονταν μέσα σε ένα τετράγωνο τρίχινο σακί και ο μάστορας του πιεστηρίου τον άπλωνε μέσα στο σακί με το χέρι του και το τοποθετούσε πάνω στη βάση του πιεστηρίου και στη συνέχεια πρόσθετε και τα επόμενα. Σε κάθε πιεστήριο τοποθετούνταν 60 περίπου σακιά.
Η ποσότητα των ελιών που χωρούσαν στα σακιά αυτά λέγονταν ένα «στάμα». Αν ο παραγωγός είχε λιγότερες ελιές υπήρχαν δυο λύσεις. Ή τοποθετούσαν και άδεια σακιά στο πιεστήριο (μπασκί) ή συνεργάζονταν δυο μικροί παραγωγοί και άλεθαν από κοινού τις ελιές τους.
Το πιεστήριο ανέβαινε και την πρώτη πίεση την έκαναν αργά και στεγνά. Στη συνέχεια ακολουθούσε το κατέβασμα του πιεστηρίου και η δεύτερη πίεση γίνονταν με διαρκές βρέξιμο των σακιών με ζεστό νερό που ρίχνονταν με «μαστραμπάδες». Τα υγρά εξαιτίας της συμπίεσης έτρεχαν σε μια δεξαμενή στη βάση του πιεστηρίου. Αποτελούνταν από μίγμα λαδιού και υδατοδιαλυτών συστατικών (αμούρα)
Από τον “Μπάλο”
Σας προσκαλούμε όλους να έρθετε και να γιορτάσετε με πολύ κέφι και διασκέδαση την Αποκριά και να ζήσετε από κοντά τη ζωντάνια της μεγάλης παρέλασης την Κυριακή.
Στόχος μας είναι, αυτές τις Απόκριες οι γειτονιές του χωριού μας να γίνουν εστίες χαράς και γλεντιού, επιστρέφοντας το χαμόγελο στα χείλη μικρών και μεγάλων.
Αναλυτικά το πρόγραμμα των καρναβαλικών εκδηλώσεων:
• Κυριακή 19/02: Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού.
Οι πειρατές έχουν κρύψει καλά τα λάφυρά τους μετά τις επιδρομές τους στο χωριό. Άφησαν όμως πίσω τους πολλά στοιχεία που ίσως βοηθήσουν τους τολμηρούς που θα προσπαθήσουν να τον εντοπίσουν.
-Συμμετέχοντες: από 15 ετών και άνω
-Σύνολο Ομάδων: 5
-Δίνεται χρηματικό έπαθλο στην πρώτη ομάδα
• Σάββατο 25/02: Θεατρική Σατυρική Παράσταση (τρία δρώμενα) «Είχατι τσι ‘σεις Μπάνια στου χουριό σας;» και Standup Comedy στο Πολύκεντρο Πολιχνίτου, ώρα 19:00
• Κυριακή 26/02: Παρέλαση με άρματα και καρναβαλιστές, ώρα 15:00
Οι Καρναβαλιστές θα πλαισιώσουν τα παρακάτω άρματα:
1. Βασιλιάς Καρνάβαλος (Θεός Διόνυσος)
-Στολή πληρώματος: Θεοί του Ολύμπου – Αρχαίοι Έλληνες
2. Ιαματικά Λουτρά
– Στολή πληρώματος: Μπουρνουζια με πετσέτες στα μαλλιά ή μαγιό
3. Πειρατικό Πλοίο
– Στολή πληρώματος: Πειρατές/Πειρατίνες
4. Τροπικό δάσος/Ζούγκλα
– Στολή πληρώματος: Ζώα από όλο τον κόσμο
Οι ηλικίες των πληρωμάτων μπορούν να είναι από 1 έως 101!!!
Ο αριθμός των συμμετεχόντων σε κάθε πλήρωμα είναι συγκεκριμένος!!!
Επικοινωνήστε μαζί μας μέσω της σελίδας του συλλόγου στο Facebook (Πολιτιστικός Σύλλογος «Ο Μπάλος») για να δηλώσετε συμμετοχή!!!
-Θα ακολουθήσει πάρτυ στην αυλή του αρχοντικού του Μπάλου, στη είσοδο του χωριού, με φαγητό και κρασί.
Ως γνωστόν το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του Ιερού Ναού Ζωοδόχου Πηγής Βρίσας γνωστοποίησε ότι εγκρίθηκε η επισκευή του παρεκκλησίου Αγίας Παρασκευής Βρίσας.
Κατόπιν τούτου παρακάλεσε τους εργολάβους που δραστηριοποιούνται στην περιοχή μας, αν ενδιαφέρονται, να έρθουν σε επικοινωνία με το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο.
Εξαιτίας της κακοκαιρίας και της απουσίας του υπεύθυνου μηχανικού ήταν δύσκολη η κατάθεση προσφορών στην προθεσμία που είχε οριστεί. Για το λόγο αυτό παρατείνεται η κατάθεση προσφορών μέχρι το Σάββατο 18 Φεβρουαρίου.
Από το LesvosPost.com
Βραβευση για τον Θανάση Πλάτων από τον Σύλλογο Κέντρων Ξένων Γλωσσών Λέσβου
Ευχαριστούμε θερμά τον Σύλλογο Κέντρων Ξένων Γλωσσών Λέσβου για τη βράβευση του πατέρα μας Θανάση Πλάτων ως επίτιμου προέδρου του Συλλόγου, το Σάββατο 4 Φεβρουαρίου 2023, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης παρουσία των μελών του Συλλόγου Λέσβου, εκπροσώπου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών (Π.Ο.Ι.Κ.Ξ.Γ. – PALSO), εκπροσώπων εκδοτικών οίκων, πολλών γονέων και μαθητών. Ο σκοπός της εκδήλωσης ήταν η βράβευση αριστούχων μαθητών και η ετήσια κοπή πίτας.
Ο Θανάσης Πλάτων υπήρξε ιδρυτικό μέλος και πρώτος πρόεδρος του συλλόγου από το 1991 ως το 1998, δίνοντας τον καλύτερο εαυτό του για την προάσπιση της ποιοτικής ξενόγλωσσης εκπαίδευσης στο νησί.
Απευθύνουμε την ειλικρινή ευγνωμοσύνη μας και σε όλους εκείνους που ανταποκρίθηκαν με ιδιαίτερη αγάπη για τον πατέρα μας, αναρτώντας τα συγκινητικά τους σχόλια στη δημοσίευση της εκδήλωση σε κοινωνικά δίκτυα.
Μερικά από τα σχόλια:
«Πολλά συγχαρητήρια στον κύριο Πλάτων!!!! Ο πρώτος μου εργοδότης, χάρη στον οποίο έμαθα να αγαπώ τη διδασκαλία… μου έδειξε απίστευτη εμπιστοσύνη στα πρώτα μου βήματα ως εκπαιδευτικός κι αυτό δεν το ξεχνώ… να είστε πάντα καλά κύριε Πλάτων!!» Ι.Μ.
«Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό να έχω τέτοιο μέντορα στο ξεκίνημα μου σαν εκπαιδευτικός. Μετά από 25 χρόνια ακόμη οι συμβουλές του με ακολουθούν στην δημόσια εκπαίδευση. Θερμά συγχαρητήρια αγαπητέ μας σχολάρχη , γιατί για εμένα θα είστε πάντα ο σχολάρχης μας.» Δ.Χ.
«Ο κύριος Πλάτων είναι μια κατηγορία από μόνος του…
Οι μοναδικές του ιδέες σε συνδυασμό με τον “τσαμπουκά” να τις κάνει πράξη (σίγουρα με πολλές αντιρρήσεις) δίδαξαν την κοινωνία της Μυτιλήνης τι σημαίνει Να αγαπάς τα παιδιά και να ενδιαφέρεσαι πραγματικά για την εκπαίδευσή τους σε όλα τα επίπεδα. Θεωρώ το μεγάλο μου γιο πολύ τυχερό πού σπούδασε μέσα στο δικό του δημοτικό σχολείο. Να είναι γερός και δυνατός!!!» Σ.Μ.
«Δάσκαλος όχι μόνον της αγγλικής γλώσσας, αλλά και του ήθους και της ευπρέπειας» Β.Φ.
«Ένας εξαιρετικός ΑΝΘΡΩΠΟΣ αλλά και ΔΑΣΚΑΛΟΣ. Πρωτοπόρος σε ιδέες με λεπτομέρεια και ποιότητα. Χαίρομαι που τα δυο μου παιδιά αλλά και η σύζυγος αποφοιτήσαν από την σχολή του. Εύχομαι να είναι γερός και δυνατός. Πολλά συγχαρητήρια και την αμέριστη εκτίμηση μου ΚΥΡΙΕ Θανάση.» Α.Κ.
«Congratulations to a superb elite class gentleman innovative in ideas internationally! Our respects & gratitude to his beautiful family, offering a mark of bright future in education, high tech, civilization, creating an new era! God bless you all!» Ν.Χ.
«Για όλους όσοι είχαμε την τύχη, να μαθητεύσουμε κοντά του, και να τον γνωρίσουμε σαν δάσκαλο, σαν άνθρωπο, σαν επαγγελματία και σαν οικογενειάρχη, αποτελεί παράδειγμα για μίμηση και πρότυπο για ένα καλύτερο μέλλον!» Π.Π.
Η Κοινότητα Βρίσας θεωρεί υποχρέωση της να σταθεί δίπλα στους συνανθρώπους μας που υποφέρουν στην Τουρκία και Συρία αυτές τις δύσκολες ώρες.
Συγκεντρώνει τρόφιμα στο κοντέινερ στα Βατερά από την Τετάρτη έως και την Κυριακή και από ώρα 17:00 μ.μ.έως 18:30μ.μ.
Τα τρόφιμα θα παραδοθούν κατόπιν συνεννόησης στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό παράρτημα Μυτιλήνης.
Το Κέντρο Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά και η Δ/νση Κοινωνικής Προστασίας του Δήμου Δυτικής Λέσβου, σε συνεργασία με το Παράρτημα Μυτιλήνης του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, απευθύνει κάλεσμα στους δημότες του Δήμου Δυτικής Λέσβου για την συγκέντρωση ανθρωπιστικής βοήθειας για τους πληγέντες από τον σεισμό στην Τουρκία και την Συρία.
Η συγκέντρωση των ειδών πρώτης ανάγκης ξεκινά, από αύριο ΠΕΜΠΤΗ 9 Φεβρουαρίου 2023 έως και την Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2023 και ώρες πρωί 8:00 -14:00 και απόγευμα 17:00- 19:00 στο χώρο του Ισογείου του Δημαρχιακού Μεγάρου Καλλονής (απέναντι από την Μητρόπολη).
Τα είδη πρώτης ανάγκης που μπορείτε να προσφέρετε είναι:
Επίσης
Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι πολίτες μπορούν να επικοινωνούν στα τηλέφωνα του Κέντρου Κοινότητας με Παράρτημα Ρομά 2253350219,220,221,217,210
email: kentrokoinotitasd.lesvou@gmail.com
Ανακοίνωση:
Το Τμήμα Αλιείας Λέσβου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου ενημερώνει τους επαγγελματίες αλιείς ότι εκδόθηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για έκτακτη οικονομική ενίσχυση των αλιέων, λόγω των προβλημάτων στην αγορά από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι:
1. Η υποβολή των αιτήσεων γίνεται από 6/2/2023 έως 15/3/2023 2. Οι αιτήσεις υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά στον ιστότοπο apozimiosi-metro343.alieia.gr
3. Για όσα σκάφη διαθέτουν VMS η αποζημίωση θα υπολογιστεί με βάση τον αριθμό των ημερών αλιευτικής δραστηριότητας κατά το χρονικό διάστημα από 24/2/2022 έως 31/12/2022. Θα αποστέλλεται σχετική βεβαίωση από το Σύστημα Παρακολούθησης Σκαφών των Λιμενικών Αρχών.
4. Για όσα σκάφη δεν διαθέτουν VMS θα υπάρξει κατ’ αποκοπή αποζημίωση 474€ (για σκάφη ολικού μήκους ≤6 μ.) και 1350€ (για σκάφη ολικού μήκους >6 μ. έως ≤12 μ.).
5. Δεν αποζημιώνονται κωπήλατα σκάφη
6. Οι αλιείς υποβάλλουν αποκλειστικά μια αίτηση για κάθε σκάφος ιδιοκτησίας τους.
Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο Τμήμα Αλιείας Λέσβου (τηλ. 22510-46667, εσωτ. 106 ή 128), στο Γραφείο Αλιείας Λήμνου (τηλ. 22543-51251) ή στους Αλιευτικούς Συλλόγους που υπάγονται.
Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου συμμετέχοντας στην Εθνική προσπάθεια ανθρωπιστικής βοήθειας στους σεισμόπληκτους της Τουρκίας και της Συρίας που επλήγησαν από τον πρόσφατο σεισμό, θα συγκεντρώσει είδη πρώτη ανάγκης τα οποία θα αποσταλούν με μέριμνα της Περιφέρειας. Η συγκέντρωση των ειδών πρώτης ανάγκης θα γίνεται στο υπόγειο του κεντρικού κτιρίου της Περιφέρειας, Κουντουριώτη 1 και ώρες 08:00 – 15:00.
Τα είδη που συλλέγονται είναι:
– Ιατροφαρμακευτικό υλικό (παυσίπονα, αντιφλεγμονώδη, γάζες, επίδεσμοι, κουτιά πρώτων βοηθειών, φυσιολογικοί οροί κ.ά.)- Μάσκες, αντισηπτικά, γάντια- Ζεστά ρούχα για παιδιά και ενήλικες
– Κουβέρτες, κλινοσκεπάσματα- Βρεφικές τροφές, παιδικά γάλατα και είδη βρεφικής φροντίδας
– Γάλατα και τρόφιμα μακράς διάρκειας (κονσέρβες, δημητριακά, παξιμάδια κ.ά.)
– Είδη ατομικής υγιεινής
