Έφυγε για πάντα στην Αθήνα όπου έμενε το τελευταίο διάστημα ο Κώστας Χατζηδημητρακέλλης (Πιπίνης). Η κηδεία του θα γίνει αύριο το πρωί στις 11.30 στο νεκροταφείο του Ιλίου.
Ο Κώστας παρότι ζούσε στη Γερμανία έρχονταν στο χωριό μας σχεδόν κάθε καλοκαίρι.
Η Περιφερειάρχης Β. Αιγαίου όρισε τους θεματικούς αντιπεριφερειάρχες. Ανάμεσά τους είναι και δυο συντοπίτες μας:
Βαλσαμίδης Θεόδωρος, με αρμοδιότητες στους τομείς Υποδομών, Περιβάλλοντος και Βιομηχανίας από τον Πολιχνίτο
Γόμου Πρωτογεράκη Καλλιόπη, με αρμοδιότητες στον τομέα της Κοινωνικής Πολιτικής εξ …αγχιστείας από τον Πολιχνίτο
Σ’ αυτούς του δυο, στον αντιπεριφερειάρχη Λέσβου Στρατή Κύτελη (από το Σταυρό)και στην ίδια την Χριστιάνα Καλογήρου (από τα Βασιλικά) τα αιτήματα και τα παράπονά μας!
Τη Δευτέρα 13 του μήνα συνδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο Λέσβου. Ανάμεσα στα 40 θέματα της ημερήσιας διάταξης δυο αφορούν ειδικά την περιοχή μας:
* Έγκριση 1ου ΑΠΕ και παράταση πέντε ημερών του έργου «Αποκατάσταση ζημιών στο δίκτυο αποχέτευσης Βρίσας»
*Δωρεάν παραχώρηση χρήσης δημοτικού κτιρίου «πρώην Μπάρου» για τη στέγαση του τοπικού συλλόγου «Ο ΜΠΑΛΟΣ» της Δ.Κ. Πολιχνίτου
Εξάλλου από το Δήμο προκηρύχτηκαν 3 θέσεις χειριστών μηχανημάτων και 3 θέσεις εργατών με δίμηνες συμβάσεις προς αντιμετώπιση κατεπειγουσών και απρόβλεπτων αναγκών πυρασφάλειας του Δήμου Λέσβου, όπως αναφέρεται στην προκήρυξη. Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων λήγει στις 14 του μήνα.
Σημείωση: Να έχουμε υπόψη μας ότι η πρόσληψη με δίμηνες συμβάσεις δεν γίνεται μέσω ΑΣΕΠ
Το διπλανό έγγραφο (από το αρχείο Γιώργου Γεωργή) αναφέρεται σε μια συμφωνία ανάμεσα σε μια γυναίκα από τη Βρίσα (Αικατερίνη χήρα Ευαγγέλου Γραγουδά), ιδιοκτήτρια 13 προβάτων , και ενός τσομπάνη από το Σταυρό (Παναγιώτη Βράνη Σουλακέλλη).
Από το κείμενο αυτό προκύπτουν σημαντικές πληροφορίες για την οικονομία του χωριού μας στις αρχές του 20ου αιώνα (1920). Η πιο σημαντική κατά τη γνώμη μας είναι η αξία του (ζωικού στην περίπτωση) κεφαλαίου σε αντίθεση με την υποβαθμισμένη εργατική δύναμη.
Ο Σουλακέλλης θα συντηρεί και θα εκμεταλλεύεται για ένα χρόνο τα ζωντανά και θα αποδίδει στην ιδιοκτήτρια 5 αρνιά, 25 οκάδες τυρί στο λάδι, 25 μυζήθρες και 6,5 μαλλιά.
Από το συμφωνητικό αυτό προκύπτει επίσης η αξία της πρώτης ύλης “μαλλί προβάτου” η οποία (καθώς και το δέρμα ζώου) εμπορεύονταν μέχρι τις αρχές του δεύτερου μισού του 20 ου αιώνα.
Άξιος παρατήρησης είναι ο όρος ότι τα πρόβατα θα είναι “σιδηροκέφαλα“, με την επεξήγηση ότι αν κάποιο ζώο ψοφήσει ή κλαπεί ο τσομπάνος έχει την υποχρέωση να το αναπληρώσει με ένα αρνί. Ενώ αν ένα πρόβατο μείνει στείρο τότε τη ζημιά θα την επωμιστούν εξ ημισείας οι δυο συμβαλλόμενοι.
Εξ ημισείας επωμίζονται και το φόρο προβάτων που υπήρχε επί Τουρκοκρατίας και βλέπουμε ότι εξακολουθούσε να υπάρχει.
Τέλος άξιο προσοχής είναι και το ότι και οι δυο συμβαλλόμενοι είναι αναλφάβητοι και γι’ αυτό και για τους δυο υπογράφει ο Πρόεδρος της Κοινότητας “Βρίσσας” Παναγιώτης Περρής.
Πόσες δεκαετίες αυτό το “φουγάρο” της “μηχανής” (ελαιοτριβείου) φιλοξενούσε τους όμορφους πελαργούς!
Τώρα ετοιμοθάνατο κι αυτό το επισκέπτονται μονάχα οι καρακάξες!
Φωτο Ανέστης Νικέλλης
Από τις τρεις τη νύχτα ψιχάλιζε μα η συγκομιδή ήταν μόλις 2 χιλιοστά!
“καλή είναι κι αυτή!” το μοιρολατρικό σχόλιο του θυμόσοφου γέροντα στο καφενείο
Ένα έγγραφο του 1845 (ημερομηνία 1845 2 Σεπτεμβρίου) υπήρχε στο αρχείο του Γιώργου Γεωργή και μαζί με άλλα τα έδωσε για φύλαξη στη Βιβλιοθήκη και παράλληλη δημοσιοποίησή του.
Από τα γράμματα του εγγράφου, το οποίο προφανώς συντάχθηκε από κάποιον γραμματιζούμενο της εποχής μπορούμε να συμπεράνουμε το επίπεδο της μόρφωσης των προγόνων χωριανών μας στις αρχές του 19ου αιώνα.
Από όσες λέξεις μπορέσαμε να κατανοήσουμε βγαίνει το συμπέρασμα ότι με το έγγραφο αυτό ο υπογράφων αναλαμβάνει κάποιες υποχρεώσεις απέναντι στον “κομνενό” τόσο για τα νερά μιας γουρνέλας του όσο και για ένα παράθυρο στο δώμα του.
Δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία το περιεχόμενό του όσο η δυσανάγνωστη μορφή των γραμμάτων. Μια ακόμα ψηφίδα ιστορίας της εκπαίδευσηςστο χωριό μας
Υ.Γ. Θα ήταν ευχής έργο αν κάποιος έχει το χρόνο και την ικανότητα να το …αποκρυπτογραφήσει.
Είναι ο μοναδικός κτηνοτρόφος του χωριού μας με την έννοια ότι το εισόδημά του προέρχονταν μια ζωή αποκλειστικά από τα πρόβατά του. Η ζωή του Κώστα Ζαφ. Καραΐσκου είναι ανέκαθεν συνυφασμένη με τα ζωντανά του. Το πρωινό ξύπνημα αχάραγα, η βόλτα της βοσκής, το άρμεγμα, το τάισμα, η επιστροφή στο μαντρί. Οι δουλειές αυτές ρυθμίζουν και τις υπόλοιπες πτυχές της ζωής του.
Αν αναρωτιέστε πότε θα κάνει φεγγάρι ή πότε είναι πανσέληνος ο Κωστής θα σας δώσει άμεσα την απάντηση: Τόσο είναι το θεμέλιο, τόσο ο μήνας, τόσο η ημερομηνία, προσθέτω, αφαιρώ και το βρίσκω!
Ο Κωστής αγαπά όχι μόνο τα πρόβατά του αλλά κάθε ζωντανό. Στο κυπελάκι το πλαστικό βάζει νερό και το αφήνει παράμερα για να πιουν τα πουλάκια! Και φυσικά αγαπά τα σκυλιά του. Τα αισθήματα βέβαια αμοιβαία: τον περιμένουν πως και πως, φύλακες αυτά του κοπαδιού.
Κι η ανταμοιβή του τσομπάνη: το γάλα. Η ικανοποίηση όταν προωθείται στο τυροκομείο κατανοητή αλλά και όταν προσφέρεται ένα μπουκάλι στο φίλο ακόμα μεγαλύτερη!
Φωτογραφίες Κωνσταντίνου Κώστα
Οι γονείς και οι παππούδες μας και οι προγενέστερες γενιές ζούσαν και δημιουργούσαν στη φύση. Απ’ αυτήν έβγαζαν τα προς το ζην και αυτήν πότιζαν με τον ιδρώτα τους. Δημιουργούσαν στη φύση. “Ανέστηναν” λιοκτήματα, μπόλιαζαν οπωροφόρα, ξεχέρσωναν και καλλιεργούσαν. Παράλληλα όμως βελτίωναν και το περιβάλλον. Έστηναν βρύσες, καλλιεργούσαν πηγές, άνοιγαν πηγάδια. Έχτιζαν σέτια, περιέφραζαν σωθήρια με πεζούλες, έστρωναν “ντουσεμέδες” (κανένας δε είπε στο χωριό για καλντερίμια!). Η επιστροφή απ’ το χωράφι μες τη βροχή με το ζωντανό φορτωμένο ήταν από μόνη της δύσκολη. Και γινόταν δυσκολότερη όταν ο δρόμος ήταν σε αργιλοχώματα και οι λάσπες κολλούσαν. Τότε τα ζωντανά (και οι άνθρωποι μαζί) “κολλούσαν” στη λάσπη, τα πέλματα βούλιαζαν, το ζωντανό “κοντογονάτιζε και έπεφτε, το φορτίο έπρεπε να κατέβει.
Γι αυτό έστρωναν τα δύσκολα σημεία των δρόμων με ντουσεμέδες για να γίνεται το πέρασμα εύκολο.
Σήμερα αυτοί είναι άχρηστοι, κατεστραμμένοι όπου έγινε διάνοιξη του δρόμου και σκεπασμένοι με μπάζα. Σε λίγα σημεία μονάχα επιζούν. Βρίσκονται δεμένοι με το περιβάλλον, με τα σέτια, μισοσκεπασμένοι με φύλλα, κομμάτια πια του φυσικού περιβάλλοντος, ξεχνάς ότι στήθηκαν από ανθρώπινο χέρι.
Έναν τέτοιο ντουσεμέ (ίσως τον καλύτερα διατηρημένο στην περιοχή μας) απαθανάτισε ο φακός του Ανδροκλή Τσέλεκα. Λίγο πιο πάνω απ’ την (καταληστευμένη) “Χλωρά Βρύση” πηγαίνοντας απ’ το παλιό δρόμο προς τον Κναΐτη.
Ένα ερωτικό ποιητικό ραβασάκι ηλικίας πολλών δεκαετιών!!! Η ερωτευμένη είχε φυσικά παραθέσει ολόκληρο το όνομά της το οποίο αποκόπηκε επειδή δεν γνωρίζουμε τους επιγόνους της!
Αρχείο Γιώργου Γεωργή
