Κάτω από τον Πλάτανο…

Η συζήτηση με έναν κατά κύριο επάγγελμα αγρότη με βιολογικές καλλιέργειες έγινε σε βάθος και όσο προχωρούσε τόσο φανερώνονταν το μέγεθος της ζημιάς και των δυσκολιών που ακολουθούν. Η κατάσταση για κάποιους ανθρώπους διαγράφεται απελπιστική αν δεν ληφθούν κάποια μέτρα -που δεν φαντάζουν και τόσο σίγουρα.

Να σημειώσουμε ότι αυτή τη στιγμή προέχει η αντιμετώπιση των άμεσων προβλημάτων και μετά να πάρουν σειρά τα μακροπρόθεσμα. Για παράδειγμα να αναφέρουμε ότι είναι άτοπο να ασχολούμαστε τώρα για το φράγμα της Λαγκάδας όταν τόσα χρόνια κανένας δεν το προωθούσε. Τώρα προέχουν άλλα, τα οποία αντιληφθήκαμε με την συζήτηση που αναφέραμε παραπάνω και αφορούν κατά βάση τους νέους ανθρώπους που επένδυσαν στη γεωργία και ιδιαίτερα στην ελαιοκαλλιέργεια.

• Στην περιοχή που κάηκε κάποιοι αγρότες έχασαν πολλά στρέμματα (περισσότερα από 100 για κάποιους). Τεράστια η απώλεια εισοδήματος για φέτος (που θα ήταν μια καλή χρονιά)
• Η απώλεια εισοδήματος από τον ελαιόκαρπο θα συνεχιστεί για αρκετά ακόμα χρόνια.
• Θα είναι εγκληματικό να τους κοπούν τα σχετικά πριμ για μια πενταετία τουλάχιστον ή μέχρι να ξαναγίνουν τα λιόδεντρα παραγωγικά.
• Ακόμα χειρότερο θα είναι αν τους βγάλουν από κάποια προγράμματα επειδή δεν θα συγκεντρώνουν τον απαιτούμενο αριθμό στρεμμάτων με παραγωγικά δέντρα.
• Ποιος μπορεί να αναλάβει το κόστος αλλά και τον όγκο δουλειάς για την άμεση ανασύσταση δεκάδων ή εκατοντάδων στρεμμάτων ελαιώνων, αν δεν υπάρξει σημαντική στήριξη από την πολιτεία.
• Στους καμμένους ελαιώνες βόσκηζαν κοπάδια προβάτων. Αν γίνει ανασύσταση ελαιώνων (αλλά και τις δασικές περιοχές) αυτή η δυνατότητα θα εκλείψει για πολλά χρόνια.
• Από τους καμμένους ελαιώνες προέκυπταν σημαντικά εισοδήματα από οργώματα και κλαδέματα των δέντρων που τώρα μηδενίζονται.
• Ίσως ένα μέρος του εισοδήματος -αναφερόμαστε πάντα στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες- μπορεί να αναπληρωθεί μέσα από ειδικά επιδοτούμενα επιμορφωτικά προγράμματατα οποία θα βοηθήσουν κάποιους αγρότες να ασχοληθούν και με άλλα είδη καλλιεργειών (π.χ. ρεβύθια, κτηνοτροφικά φυτά, μελισσοκομία).

Πολλά ακόμα μπορούν να αναφέρουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι. Γεγονός είναι ότι οι νέοι αγρότες του χωριού χρειάζονται αφενός ικανοποιητική και άμεση ενίσχυση για να σταθούν στα πόδια τους και αφετέρου καθοδήγηση από ειδικούς επιστήμονες (της πράξης και όχι των λόγων και των χαρτιών).

Για ένα είμαστε σίγουροι. Αν τύχουν φέτος πρώιμες δυνατές βροχές (που τόσο χρειαζόμαστε γαι τους υπόλοιπους ελαιώνες που γλίτωσαν) τότε μετά τις πλημμύρες (και τις ζημιές) θα τρέχουν τα μηχανήματα του Δήμου και της Περιφέρειας να ανοίξουν ρέματα και ποτάμια.

Πρόταση: το τοπικό συμβούλιο να προκαλέσει άμεσα μια συγκέντρωση των αγροτών και αφού ακούσει και καταγράψει τα προβλήματα να ετοιμάσει ένα κείμενο το οποίο να επιδώσει στο Δήμο και στην Περιφέρεια και με τη βοήθεια δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων της περιοχής μας να επιμείνει στην προώθησή του στα όποια κέντρα αποφάσεων, επικαλούμενο και τη βοήθεια όλων των βουλευτών του νησιού μας. Οι αγρότες πρέπει να έχουν το λόγο και οι υπόλοιποι να τους στηρίζουμε.

Στο καφενείο αναφέρθηκε από μη μόνιμο κάτοικο του χωριού μας ότι πήγε (ή τηλεφώνησε) στο Κ.Υ. Πολιχνίτου για να κλείσει ραντεβού για συνταγογράφηση και πήρε σειρά για μετά από 9 μέρες!!!

Ενημερώνουμε ότι σύμφωνα με την ανακοίνωση που είναι αναρτημένη στο φαρμακείο, στα Βατερά, το ιατρείο του χωριού θα είναι ανοιχτό την Τρίτη και την Τετάρτη 16 και 17 του μήνα αντίστοιχα.

Ο ιερέας του χωριού π. Ξενοφών ενημερώνει ότι μεθαύριο Κυριακή 14 Αυγούστου η Θεία Λειτουργία θα γίνει στη Ζωοδόχο Πηγή στη Βρίσα.

Τη Δευτέρα 15 Αυγούστου, εορτή της Παναγίας, η Θεία Λειτουργία θα γίνει στον Άγιο Ευστάθιο στα Βατερά.

Γεωγραφικές Υπηρεσίες – Ραφαήλ Παλαιοπάνης

Πυρκαγιά Νότιας Λέσβου, 23ης Ιουλίου 2022

Ιδιαίτερα χρήσιμη η σημερινή συνάντηση επί του πεδίου με τον Αντιπεριφερειάρχη Λέσβου με αρμοδιότητα τον Πρωτογενή Τομέα, Panagos Koufelos, τοv Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας Π.Ε. Λέσβου Georgios Lagoutaris, τους Προέδρους Βρίσας και Σταυρού και κατοίκους της περιοχής.

Έχοντας τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε τα προκαταρκτικά συμπεράσματα – προτάσεις μετά την καταστροφική πυρκαγιά, εστιάσαμε κυρίως στη σημαντική διακινδύνευση από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων και την ανάγκη ολιστικής αντιμετώπισης βασικών ζητημάτων για την ανασυγκρότηση με έμφαση στον ελαιώνα της περιοχής.

Οι δυσκολίες που επισημάνθηκαν, όσον αφορά χρονικούς, οικονομικούς και θεσμικούς περιορισμούς, επιβεβαιώνουν για άλλη μια φορά τη βασική μας θέση ότι απαιτείται αλλαγή προτεραιοτήτων και ανακατεύθυνση πόρων.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες θα ήθελα να απευθύνω στον φίλο Giannhs Pappas για τη σημαντική του βοήθεια στο πεδίο και τις κριτικές του επισημάνσεις.

Ακολουθούν προκαταρκτικά συμπεράσματα και προτάσεις που ευελπιστούμε να αποτελέσουν το έναυσμα για έναν ουσιαστικό διάλογο με σκοπό την – όσο το δυνατόν – ταχεία ανασυγκρότηση και τη διατήρηση του υπάρχοντος πληθυσμού της περιοχής.

Προκαταρκτικά Συμπεράσματα – Προτάσεις

Γενικό πλαίσιο – Περιοχή Μελέτης

• Πληθυσμιακή συρρίκνωση: -30% μείωση του πληθυσμού (1991-2011). Αναμένεται ακόμα μεγαλύτερη μείωση εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και του σεισμού.

• Η περιοχή έχει πληγεί από τον σεισμό το 2017 και δεν έχει ανασυγκροτηθεί ακόμα πλήρως.

• 3ετής χαμηλή παραγωγή εξαιτίας ακαρπίας, καταστροφών, κλπ.

• Οι καμένες εκτάσεις των ελαιόδεντρων αποτελούσαν την πιο παραγωγική περιοχή σε σχέση με τον υπόλοιπο ελαιώνα.

• Ο ελαιώνας και οι δασικές εκτάσεις χρησιμοποιούνταν και ως βοσκότοποι.

Βλάβες

• Φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, φυτικό, ζωικό κεφάλαιο και εξοπλισμός.

• Απώλεια δέντρων, μείωση παραγωγής, εξοπλισμός (περιφράξεις, ελαιόδυχτα, αντλίες νερού, σκαπτικά μηχανήματα, κ.α.)

Συνέπειες

• Άμεση απώλεια εισοδήματος φετινής παραγωγής.

• Μακροπρόθεσμη απώλεια από την καταστροφή των ελαιόδεντρων.

• Πρόσθετη επιβάρυνση σε ζωοτροφές από την απώλεια βοσκήσιμων εκτάσεων.

• Απώλεια έμμεσου εισοδήματος. (ξυλεία, οργώματα, καλλιέργεια κ.α.)

• Απώλεια ζωικού κεφαλαίου (αμνοερίφια, μελίσσια).

Προτάσεις

• Χαρτογράφηση περιοχής

• Εκτίμηση επικινδυνότητας

• Αντιπλημμυρικά έργα – Διευθέτηση χείμαρρων.

• Διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών – βελτίωση οδικού δικτύου.

• Αντιπυρική θωράκιση υπόλοιπου οικισμού Βατερών – περιοχής Αγίου Φωκά.

• Κατασκευή φράγματος Λαγκάδας (διαχείριση υδάτων, εμπλουτισμός υδροφόρου, ανασύσταση ελαιώνα)

• Καλλιέργεια υφιστάμενων πηγών, διάνοιξη νέων γεωτρήσεων, χαρτογραφική αποτύπωση.

• Αποζημίωση απώλειας καρπού για 5-7 έτη για εκριζωμένα δέντρα, για 2-3 έτη για καρατομημένα και για 1-2 έτη για καμένα.

• Αποζημίωση για την απώλεια εξοπλισμού. Επιδότηση για την αγορά – αντικατάσταση

• Επιδότηση για ανασύσταση του ελαιώνα. Κατασκευή συμπληρωματικών έργων.

• Επιδότηση ζωοτροφών για τη φετινή περίοδο. Σχεδιασμός για τις επόμενες χρονιές (απαγόρευση βόσκησης στα καμένα, φυσική αναγέννηση, κλπ.).

• Διατήρηση των καμένων ελαιοκτημάτων ως ενεργών στα διάφορα προγράμματα, σχέδια βελτίωσης, νέοι αγρότες, βιολογική καλλιέργεια, τουλάχιστον για την επόμενη 3τία.

• Έγκριση όλων των υποψήφιων νέων αγροτών, σχεδίων βελτίωση, κλπ.

• Επιδότηση λιπασμάτων.

Εξαιρετική βραδιά η χθεσινή προς τιμή του συγγραφέα ποιητή και πολλά άλλα που είναι δύσκολο να τα απαριθμήσω, άοκνο υποστηρικτή του χωριού μας, Βασίλη Ψαριανού.
Από μέρους μου θέλω να ευχαριστήσω την βιβλιοθήκη και τον Βασίλη για την τιμή που μου έκαναν να μου αναθέσουν να απαγγείλω ένα από τα ποιήματα του.
Το Μια λειτουργιά.
Ένα ποίημα ύμνος για τους πρωτινούς ξωχάρηδες.
Για τον κουρασμένο που ακολουθεί το γάιδαρο με το γομάρι τις ελιές σκεπασμένος με ένα τσουβάλι που πιάνοντας τις γωνιές του το έχει μετατρέψει σε κάπα για να γλυτώσει λίγη βροχή. Για τον ζευγά που σέρνεται πίσω από τα βόδια του γυρνώντας από το ζευγάρισμα. Για τον ραβδιστή, τον θεριστή, τον λιχνιστή, τον καπνά, τον πετρά που χτίζει τα σέτια στα βουνά για να κρατήσουν τα χώματα στα άγονα κατηφορικά χωράφια. Για τον λασπά στα καμίνια που ζυμώνει τη λάσπη με τα γυμνά του πόδια.  Για τον πατέρα που πρέπει να φτιάξει σπίτι για την κόρη του να την προικίσει.
Και για τις γυναίκες που γένναγαν μέχρι και δέκα παιδιά που τα θήλαζαν κρατώντας τα με το ένα χέρι και με το άλλο έκαναν δουλειές, που ζυμώναν και μαγείρευαν για όλη τη φαμελιά, που έπλεναν στη σκάφη και ήταν πάντα δίπλα στους άντρες τους στα χωράφια. Γυναίκες που σηκωνόταν αξημέρωτα από το κρεβάτι πάντα πρώτες να ανάψουν τη φωτιά και να ετοιμάσουν ένα ζεστό για τον άντρα τους και τα παιδιά τους.
Και για τα παιδιά που βγαίναν στις δουλειές πριν καν τελειώσουν τα δημοτικό να προσφέρουν και αυτά λίγη βοήθεια. Παιδάκια λιπόσαρκα, χωρίς ζεστά ρούχα και παπούτσια. Παιδάκια που στα πρόσωπα τους ξεχώριζαν μέσα από τα ρουφηγμένα μάγουλα τους τα μεγάλα μάτια τους με ζωγραφισμένη την απορία και ένα τεράστιο γιατί. Γιατί να πεινάνε, γιατί να κρυώνουν, γιατί να δουλεύουν όταν έπρεπε να είναι στο σχολείο και στην αλάνα για παιχνίδι.
Ένα ποίημα για τους ανθρώπους που πόνεσαν, κουράστηκαν, κρύωσαν, πείνασαν, έφτυσαν αίμα για να σταθούν όρθιοι. Για αυτούς που λαχτάρησαν αν θα μπορέσουν να θρέψουν τα παιδιά τους.
Ένα ποίημα για τους ανθρώπους που δούλεψαν καθημερινά από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου.
Η θέση που δικαιωματικά τους ανήκει είναι πράγματι Βασίλη μου δίπλα στα εικονίσματα των Αγίων.

Τη βδομάδα που διανύουμε υλοποιήθηκαν τρεις εκδηλώσεις της Βιβλιοθήκης.

Η πρώτη είναι η Γενική Συνέλευση των μελών της, που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή στα “Ρίχια”, κατά την οποία έγινε ο οικονομικός απολογισμός του προηγούμενου έτους από τον πρόεδρο της Ε.Ε. Ανδροκλή Τσέλεκα και ο διοικητικός απολογισμός της περιόδου από Αύγουστο 2021 ως και Ιούλιο 2022 από τον Πρόεδρο του Δ.Σ. Βαγγέλη Πετρέλλη. Τους καφέδες πρόσφερε ο Γιώργος Καπτανής (Ρίχια) και τα αναψυκτικά το supermarket “Πετρέλλης”, τους οποίους και ευχαριστούμε.

Την ίδια μέρα, σε συνέχεια της γενικής συνέλευσης και αφού είχε προηγηθεί από όλους τους φορείς του χωριού μας το μνημόσυνο για τους αγωνιστές στη Μικρασία και τους πρόσφυγες, έγινε σύντομη παρουσίαση του βιβλίου που εξέδωσε η Βιβλιοθήκη “Η Βρίσα και το ’22” και άρχισε η διανομή του με προαιρετική εισφορά για να συγκεντρωθούν χρήματα για την ανακαίνιση του κτιρίου που παραχωρεί στη Βιβλιοθήκη η Μύρτα Χαραλαμπίδου-Συκάκη.

Χτες, Τετάρτη, πραγματοποιήθηκε στα “Ρίχια”, με την παρουσία πολλών χωριανών, η εκδήλωση με τίτλο “Το χτες και το αύριο της Βρίσας μέσα απ’ το συγγραφικό έργο του Βασίλη Ψαριανού”. Το έργο του Βασίλη παρουσίασαν οι Κατερίνα Σκιά, Σταυράκογλου Χρήστος, Κωνσταντίνος Κώστας και Τάσος Μακρής. Ποιήματα του Βασίλη απήγγειλαν η Κατερίνα Παττακού-Πολυχρονοπούλου και η Κατερίνα Γραγουδά-Γεωργή. Στη συνέχεια μίλησε Βασίλης με πολύ συναίσθημα και ειλικρείνια και στο τέλος του επιδόθηκε τιμητική πλακέτα από τη Βιβλιοθήκη. Ακολούθησε στον εξωτερικό χώρο μια μικρή δεξίωση.

Κατά την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων αυτών παρατηρήθηκαν και προβλήματα και αδυναμίες. Για μας αποτελούν την πηγή γνώσης για την αποφυγή τους σε επόμενες πρωτοβουλίες της Βιβλιοθήκης. Κάθε καλόπιστη κριτική θα μας βοηθήσει να βελτιωθούμε.

Ο Δημήτρης Λάσκαρης (Ακρογιάλι) πρόσφερε στη Βιβλιοθήκη του χωριού μας το ποσό των 50€ στη μνήμη του Γεωργίου Θ. Κούσκου.

Η Βιβλιοθήκη ευχαριστεί.

Η Φωτεινή Εμ. Κόντου πρόσφερε στη Βιβλιοθήκη του χωριού μας το ποσό των 50 € στη μνήμη των γονέων της Εμμανουήλ και Σταματίας Κόντου.

Η Βιβλιοθήκη ευχαριστεί.

Γεωγραφικές Υπηρεσίες – Ραφαήλ Παλαιοπάνης

Υδρογραφικό δίκτυο Βρίσας – Βατερών

Στην ευρύτερη περιοχή αναπτύσσεται πλούσιο υδρογραφικό δίκτυο με κύρια ρέματα τη Λαγκάδα στην περιοχή της Βρίσας και τον Βούρκο στην περιοχή του Σταυρού.

Περιοχές Αυξημένης Επικινδυνότητας

Το ρέμα της Λαγκάδας εκφορτίζει μια επιμήκη λεκάνη απορροής η οποία ξεκινά από τις περιοχές της Μεγάλης και Μικρής Λίμνης και καταλήγει σε συνένωση με το ρέμα του Αλμυροπόταμου περνώντας από το χωριό της Βρίσας. Σημαντικό τμήμα της λεκάνης έχει καεί. Η επικινδυνότητα είναι εξαιρετικά υψηλή για την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων. Στη συγκεκριμένη λεκάνη οριοθετείται και η πιθανή κατασκευή φράγματος που εκτιμάται ότι μπορεί να συμβάλει θετικά τόσο στην ορθολογική διαχείριση των υδάτων της περιοχής όσο και στην ανασύσταση του ελαιώνα.

Η λεκάνη των Βατερών εκφορτίζεται προς τη θάλασσα με δεκάδες μικρά ρέματα τα οποία θα πρέπει να θεωρηθούν ως ενιαίο σύνολο για τη διαχείρισή τους λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που έχουν.

Η λεκάνη του Βούρκου επηρεάστηκε σε μικρότερο βαθμό από την πυρκαγιά αλλά ο κίνδυνος είναι σημαντικός ειδικά για τις κατάντη περιοχές και το οδικό δίκτυο.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ρέμα Λάγκαδος το οποίο διαπερνά εγκάρσια το χωριό της Βρίσας και έχει δώσει στο παρελθόν πλημμυρικά επεισόδια.

Τέλος, θα πρέπει να εξεταστεί η επικινδυνότητα του χειμάρρου του Αλμυροπόταμου, από το σημείο συνένωσης με το ρέμα της Λαγκάδας προς τα κατάντη, σε περίπτωση αύξησης του ποτάμιου φορτίου.

(Ο χάρτης έχει καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα και δεν συνιστάται για οποιαδήποτε άλλη χρήση)

Είδαμε μια ανακοίνωση των μεσοτοπιτών και ζηλέψαμε. Αμαρτία ομολογημένη, η μισή συγχωρημένη!

Στο Μεσότοπο έχουν και ανοιχτό αμφιθέατρο. Ευτυχώς σήμερα με το ίντερνετ εύκολα μαθαίνεις τί γίνεται στον κόσμο όλον.Πόσο μάλλον στη γειτονιά σου. Διαβάζουμε συνεχώς για γήπεδα, για παιδικές χαρές, για ασφαλτόστρωση αγροτικών δρόμων, για πλατείες, για ηλεκτροφωτισμούς. Τώρα μαθαίνουμε ότι στο Μεσότοπο έχουν και ανοιχτό αμφιθέατρο.

Εμείς τί κάνουμε; Και δεν αναφέρομαι στην τοπική αρχή, αναφέρομαι στην τοπική κοινωνία. Ως τοπική κοινωνία τί κάνουμε; Πώς ανεχόμαστε να βρισκόμαστε συνεχώς σε ένα βάλτο. Να μην γίνεται τίποτα. Να μην κινείται τίποτα.

Πριν λίγους μήνες κάποιοι φορείς έστειλαν μια επιστολή – πρόταση να γίνει ένα ανοιχτό αμφιθέατρο δίπλα στο Δημοτικό σχολείο με πέτρες που προκύπτουν απ΄την κατεδάφιση των σπιτιών του χωριού. Και από κει …σιωπή. Μα για να προχωρήσουν τα έργα χρειάζονται τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας. Έγινε η πρόταση αποδεκτή; Γίνεται κάποια προμελέτη; υπάρχει προοπτική να βρεθεί χρηματοδότηση; Με το να πετάμε μια τουφεκιά εδώ και μια εκεί -το αποτέλεσμα δείχνει – ότι δεν κάνουμε τίποτα.

Αλήθεια με το γεφύρι της Αγιάς Κατερίνας τί γίνεται; Βγάλαμε φωτογραφίες, δώσαμε προθεσμίες, ξαναδώσαμε προθεσμίες και …τίποτα. Δεν δικαιούται η αξιοπρέπεια της τοπικής κοινωνίας που ενημερώθηκε ότι θα γίνει ( τσιμεντένιο) το γεφύρι, να ενημερωθεί και το γιατί δεν γίνεται και τί προοπτική υπάρχει;

Δεν είναι γρίνια, είναι έκφραση πικρίας. Δεν είναι κριτική προς κανέναν, είναι προβληματισμός προς όλους.