Πολύ όμορφα στα Βατερά στη φετινή Πρωτομαγιά. Επιτέλους μια μέρα γιορτινή χωρίς νοτιά! Όμορφη η μέρα και ομορφότερο το δειλινό!
Μόνο που φέτος τα αμάραντα ήταν πολύ λίγα μέχρι και εξαφανισμένα εκεί που κάθε χρόνο στόλιζαν την κορφή της αμμουδιάς.
Και η καφετέρια “Φραντέσκα” άνοιξε σήμερα εμπλουτίζοντας ακόμα περισσότερο τις δυνατότητες να περάσει κάποιος όμορφα στα Βατερά.
Καλή συνέχεια!
Η χαρισματική «φλέβα» των Βρισαγωτών.
Στην Βρίσα, από τα παλιότερα χρόνια, υπήρχε μια πνευματική παράδοση, που την εκπροσωπούσαν πολλοί και σπουδαίοι άνθρωποι των Γραμμάτων, της Τέχνης και της Επιστήμης (Γιατροί, Φαρμακοποιοί, Εκπαιδευτικοί, Γεωπόνοι, Μηχανικοί, Νομικοί, Ζωγράφοι κ. ά ).
Με μεγάλη ικανοποίηση βλέπω, σήμερα, παρά τα καταστροφικά πλήγματα που δέχτηκε ο γενέθλιος τόπος μας από τις θεομηνίες και παρά την αδιαφορία και την εγκατάλειψη που αντιμετωπίζει, διαχρονικά, από τους… «αλλήθωρους» «Λεσβάνακτες», όχι μόνον να παραμένει ζωντανή η πνευματική μας παράδοση, αλλά να παρουσιάζει και χαρακτηριστικά μιας νέας «Λεσβιακής Άνοιξης»: μαθητές που διακρίνονται για την εξαιρετική επίδοσή τους στα Γράμματα και οι οποίοι κατακτούν την Αριστεία∙ οι οποίοι, μετά τις επιτυχείς σπουδές τους αναδεικνύονται ως επιστήμονες, άξιοι συνεχιστές της «πνευματικής Βρίσας», με πανελλαδική ή και διεθνή αναγνώριση∙ νέοι Βρισαγώτες που μας εκπλήσσουν ευχάριστα με το ταλέντο τους στον καλλιτεχνικό τομέα ( στην Λογοτεχνία, το Θέατρο, την Μουσική, την Ζωγραφική), καθώς και στον Αθλητισμό∙ και, ακόμα, κάποιοι νέοι επιχειρηματίες που κάνουν ένα ελπιδοφόρο ξεκίνημα που μας υπόσχεται ότι, και σε αυτόν τον τομέα, κάτι πάει να αλλάξει!
Πάντα πίστευα στην χαρισματική φλέβα των νέων Βρισαγωτών του χωριού μας, καθώς και στα παιδιά των ξενιτεμένων Βρισαγωτών. Στον ΑΝΤΙΛΑΛΟ, παλιότερα, είχα γράψει ότι «Είναι από καλή γενιά»∙ και, βέβαια, δεν εννοούσα, πως κατάγονται από κανένα «γαλαζοαίματο» σόι ή πως ανήκουν σε καμιά… «Αρία φυλή»∙ εννοούσα ότι κατάγονται από προγόνους που είχαν θαυμαστή δύναμη ψυχής και ισχυρή θέληση για δημιουργία και προκοπή, οι οποίοι πάλεψαν με αντίξοες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες και κατάφεραν να υπερβούν τα εμπόδια που τους έκλειναν τον δρόμο για την πνευματική και κοινωνική τους εξέλιξης∙ ότι κατάγονται από μια γενιά που ατσαλώθηκε στο καμίνι των εθνικών αγώνων, επιβίωσε στα δίσεχτα χρόνια της Κατοχής και της Μεγάλης Πείνας και διδάχτηκε στα μαύρα χρόνια του Εμφύλιου και της Δικτατορίας. μια γενιά που οι παππούδες και οι πατεράδες τους, με ένα ξεροκόμματο στον τρουβά τους και μια χούφτα ελιές, εξημέρωσαν τα βουνά και τις λαγκαδιές, έζωσαν τις πλαγιές των βουνών με τα σέτια και φύτεψαν τους απέραντους ελαιώνες∙ και πολλοί άλλοι, με ένα μπαλωμένο πανταλόνι και μια αλλαξιά ρούχα σε μια πάνινη βαλίτσα, μπαρκάρισαν στο καράβι της αγωνίας και του ονείρου, για να βρουν μια καλύτερη τύχη στην ξενιτιά.
Και όσοι έμειναν στον γενέθλιο τόπο τους κι όσοι ξενιτεύτηκαν αγωνίστηκαν με πείσμα, με στερήσεις και με σκληρή δουλειά, με φιλότιμο και με την φιλοδοξία να αποδείξουν ότι αξίζουν μια καλύτερη τύχη∙ και έτσι πρόκοψαν!
Οπωσδήποτε, η σημερινή πνευματική ευκαρπία, μπορεί να ερμηνευτεί και ως αποτέλεσμα της σχετικής βελτίωσης των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, καθώς και της βελτίωσης που συντελέστηκε στον τομέα της Εκπαίδευσης (σε σύγκριση, πάντα, με την κατάσταση που επικρατούσε στην Μετακατοχική και Μετεμφυλιοπολεμική περίοδο), που έκανε την παιδεία προσιτή για τους νέους όλων των κοινωνικών στρωμάτων και ιδιαίτερα, για εκείνους που έχουν την «δίψα του ειδέναι» και την σταθερή προσήλωση στον στόχο να διευρύνουν τους ορίζοντες της ζωής τους.
Θέλω, όμως, ειδικότερα, να επισημάνω και τον σημαντικό ρόλο που έπαιξε η πρωτοβουλία που ανέλαβαν και το έργο που επιτέλεσαν κάποιοι συγχωριανοί μας, αυτοί που πρωτοστάτησαν για την ίδρυση και την λειτουργία της Βιβλιοθήκης της Βρίσας: οι δωρητές των κτιρίων για την στέγασή της, των βιβλίων και του εξοπλισμού της∙ οι Βρισαγώτες και Βρισαγώτισσες που στελέχωσαν το Δ.Σ. της Βιβλιοθήκης και οι οποίοι επιτέλεσαν και συνεχίζουν να επιτελούν, με πίστη και αφοσίωση, ένα αξιοθαύμαστο μορφωτικό και, ευρύτερα, πολιτιστικό έργο, παρέχοντας στα παιδιά και, γενικότερα, στους κατοίκους της Βρίσας, πολλές και σημαντικές ευκαιρίες επιμόρφωσης και καλλιέργειας των ψυχοπνευματικών χαρισμάτων και δεξιοτήτων τους, για την αφύπνιση των εν υπνώσει ταλέντων και για την συνειδητοποίηση των εσωτερικών κλίσεων και ικανοτήτων τους.
Θέλω, επίσης, να επισημάνω τον σημαντικό και πολύτιμο ρόλο για την ενημέρωση και την διαφώτιση των Βρισαγωτών ( και , μάλιστα, των απανταχού της γης Βρισαγωτών) που έπαιξε και παίζει, με συνέπεια στην πολυφωνική δεοντολογία και με απόλυτη προσήλωση στις αρχές και τις αξίες της έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης, η Ιστοσελίδα του Στρατή Νικέλλη, Vatera gr.
Και, ίσως, στην κατεύθυνση της ευαισθητοποίησης και του προβληματισμού, πάνω σε ζητήματα που αφορούν την οικονομική ανάπτυξη, την πνευματική καλλιέργεια και την κοινωνική πρόοδο, συνέβαλε, σε κάποιο βαθμό, και ο Σύλλογος Βρισαγωτών Αθήνας με την βράβευση, κάθε χρόνο, των μαθητών που αριστεύουν, καθώς και με την εξαμηνιαία έκδοση, εδώ και, σχεδόν, τρεις δεκαετίες, του περιοδικού ΑΝΤΙΛΑΛΟΣ της Βρίσας, το οποίο αποτέλεσε ένα πρόσφορο βήμα για την έκφραση της άποψης κάθε ενδιαφερόμενου για τα θέματα, που απασχολούν τους κατοίκους της περιοχής μας, καθώς και ένα ανοιχτό και φιλόξενο έντυπο μέσον για την προβολή της πνευματικής δημιουργίας πολλών Βρισαγωτών και φίλων του Συλλόγου, που περιλαμβάνει λογοτεχνικά κείμενα και καλλιτεχνικά έργα, καθώς και θέματα φιλολογικά, ιστορικά, λαογραφικά, κοινωνικά και πολλά άλλα.
Θέλω να ελπίζω ότι το παράδειγμα των παραπάνω Βρισαγωτών, οι οποίοι δουλεύοντας, χωρίς καμιά ιδιοτέλεια και μόνον με την ευγενή φιλοδοξία της προσφοράς, κράτησαν ζωντανή την φλέβα της έμπνευσης και της δημιουργίας και άνοιξαν τον δρόμο για τον ερχομό της « Άνοιξης», στον γενέθλιο τόπο μας, ότι θα έχει και στο μέλλον και άλλους, πολλούς και άξιους συνεχιστές.
Γιατί πιστεύω ότι ένας τόπος παραμένει ζωντανός και χαίρεται την «Άνοιξη» του πνεύματος και της δημιουργίας, όσον υπάρχουν άνθρωποι που συνεχίζουν να εμπνέονται από τον λόγο του Ποιητή:
«Την Άνοιξη αν δεν την βρεις,
την φτιάχνεις.
Ναι, την φτιάχνεις.
Κάθε φορά από την αρχή.
Όλο και πιο ζωντανή.
Με εκείνο το φως που μπορεί να δώσει Παράδεισο.
Και με εκείνα τα λουλούδια που μυρίζουν ζωή.
Ναι, την φτιάχνεις.
Με εκείνο το άρωμα της αθάνατης ελπίδας,
και με εκείνη την πίστη που θα σε κάνει να μην φοβηθείς.
Ναι, την φτιάχνεις, λοιπόν, με υλικά αγνά
για την ψυχή σου
και με ανθρώπους λιτούς και ευθείς.
Διότι, αν δεν κουβαλάς την Άνοιξη, μέσα σου, πρέπει να μάθεις να την χτίζεις,
από το χειρότερο σκοτάδι, στο πιο λαμπερό φως.
Μην την αφήσεις ποτέ να φύγει,
διότι, όσο πιο δυνατά μπαίνει αυτή,
τόσο πιο εύκολα διώχνει τους χειμώνες
από την καρδιά σου.
Να την αγαπάς την Άνοιξη ∙
για την αναγέννηση που σε κάνει να ζεις»!
Οδυσσέας Ελύτης.
Φίλος, γείτονας και συμμαθητής του Γιώργου, του οποίου η επιθυμία της ανωνυμίας γίνεται σεβαστή, θέλοντας να τιμήσει τον έντιμο και πράο χαρακτήρα του και τη μνήμη όλων όσων έζησαν, πρόσφερε στον μουσικό κουμπαρά της Βιβλιοθήκης του χωριού μας το ποσό των 100€.
Η Βιβλιοθήκη ευχαριστεί.
Σε προηγούμενη ανάρτησή μας αναφερθήκαμε στην αποεπένδυση των Βατερών στον τουριστικό τομέα παραθέτοντας τις παραγωγικές μονάδες που έκλεισαν. Το κλείσιμο μιας μονάδας σημαίνει κάποια μεροκάματα λιγότερα, κάποιους ανθρώπους ανέργους, κάποιους ανθρώπους να εγκαταλείπουν τον τόπο μας.
Ανάμεσα στις μονάδες που έκλεισαν αναφερθήκαμε και στα “Καλαμάκια” γράφοντας: Υποβαθμίστηκε (για να μην κλείσει) το “Καλαμάκια”
Ο όρος υποβαθμίστηκε είναι φανερό ότι αναφέρεται στη λειτουργία του ως παραγωγικής μονάδας. Τα “Καλαμάκια” ήταν απ’ τα πρώτα φαγάδικα σ’ ολόκληρη την περιοχή μας . Τα χρόνια περνούν, η κούραση γίνεται πιο έντονη και οι συνθήκες ανάγκασαν τους ιδιοκτήτες του -για να μην αναγκαστούν να το κλείσουν- να αλλάξουν το μενού και να το λειτουργήσουν ως ζαχαροπλαστείο-πιτσαρία. Οι ίδιοι ιδιοκτήτες, τα ίδια στάνταρ λειτουργίας, η ίδια ποιότητα παροχής των υπηρεσιών αλλά η ανάγκη για εργαζόμενους πολύ μικρότερη.
Όταν λειτουργούσε τα καλοκαίρια ως “φαγάδικο” έδινε δουλειά σε 5-10 άτομα. Τώρα 1-2 εργαζόμενοι είναι αρκετοί. Σ’ αυτό αναφέρεται ο όρος “υποβαθμίστηκε” και ας μην βγάζουν κάποιοι ανυπόστατα συμπεράσματα.
Ήδη και τα “Καλαμάκια” έβγαλαν τραπεζάκια έξω.
Ο τελευταίος μήνας της Άνοιξης έδωσε το παρόν με μια αρκετά καλή και ηλιόλουστη μέρα στα Βατερά.
ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ και καλή τουριστική κίνηση στα Βατερά και στην ευρύτερη περιοχή μας.
Χτες άνοιξε και το HOLA, προσθέτοντας έτσι μια ακόμα δυνατότητα σε ντόπιους και επισκέπτες να περάσουν όμορφα χαλαρώνοντας.
Πριν λίγες δεκαετίες στα Βατερά δημιουργούνταν εισοδήματα βασικά από δυο τομείς: από τα τουβλάδικα και από τους μπαχτσέδες. Αρκετοί έβγαζαν μεροκάματο από αυτές τις πηγές. Εδώ και τριάντα με σαράντα περίπου χρόνια έγινε στροφή στις επενδύσεις στον τουριστικό τομέα.
Αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια, μικρές ξενοδοχειακές μονάδες και αρκετές μονάδες εστίασης που δεν είχαν καμιά σχέση με τα παλιά καφενεδάκια των Βατερών. Όλοι περιμέναμε αυτή η ανάπτυξη να συνεχιστεί. Δυστυχώς η πραγματικότητα είναι ακριβώς η αντίθετη. Δεν υπάρχει ούτε καν στασιμότητα. Υπάρχει οπισθοδρόμηση, υπάρχει αποεπένδυση στον τουριστικό τομέα. Δεν θα αναφερθούμε στο γιατί. Μόνο μια καταγραφή θα επιχειρήσουμε.
Για να μην αναφερθούμε στις παλιότερες απώλειες του κάμπινγκ και μιας καφετέρειας της Παράκοιλα.
Εξαφανίστηκε και το θερινό αγροτικό ιατρείο που λειτούργησε για λίγα χρόνια.
Και τώρα διαβάζουμε ότι θα κλείσει και άλλο κατάστημα εστίασης. Μονάχα ένα;
Η υποβάθμιση σε όλο της το μεγαλείο!
Σημείωση: Το ότι εξαιτίας του σεισμού μετακόμισαν στα Βατερά (προσωρινά;) ένα μινιμάρκετ, το φαρμακείο, το Πλατανάκι και στήθηκε και το πρατήριο του αρτοποιείου δεν ισοφαρίζονται οι απώλειες.
Πραγματοποιήθηκε χτες η πεζοπορική εξόρμηση στην ανοιξιάτικη φύση του χωριού μας.
Η συμμετοχή ήταν περιορισμένη, αλλά όσοι αψήφησαν τις πέντε σταγόνες βροχής που έπεσαν λίγη ώρα πριν ξεκινήσουμε και συμμετείχαν αποζημιώθηκαν απ’ τις εναλλαγές των όμορφων εικόνων της φύσης που περιβάλλει το χωριό μας.
Μια φύση που οι περισσότεροι δεν έχουμε δει ποτέ, εκτός αν έχουμε κάποιο κτήμα στην περιοχή. Με λίγες εικόνες απ’ την πορεία μας θα σας κάνουμε κοινωνούς των όσων είδαμε.
Ήδη προετοιμάζουμε την επόμενη εξόρμησή μας!
Από τον Δημήτρη Νικέλλη
Φασολάδα τσικνιστή
Κάποτε στο τέλος της δεκαετίας του 40 υπήρξα και εγώ νήπιο.
Ήταν χρόνια δύσκολα, χρόνια ανταριασμένα. Η χώρα πάλι καταστρέφονταν. Πάλι αιμορραγούσε. Πάλι αδελφός χτυπούσε τα’ αδελφού την κεφαλή. Όλα τα είχαμε λοιπόν, μόνο το Νηπιαγωγείο μας έλειπε. Την φροντίδα των μικρών παιδιών αναλάμβαναν υποχρεωτικά τα μεγαλύτερα μέλη της κάθε οικογένειας, που ευκαιρούσαν.
Την εποχή εκείνη στο σπίτι μας έμενε και η αδελφή της μητέρας μου. Η θεία Κατίνα εργάζονταν υπηρέτρια την Αθήνα αλλά αρρώστησε και γύρισε στο χωριό.
Θυμάμαι ότι με έπαιρνε και πηγαίναμε περίπατο προς την Τζίβα και τραγουδούσε ένα ζωηρό τραγούδι που μου άρεσε πολύ. Έφυγε όμως ξαφνικά και το μόνο που μου έμεινε από εκείνη και το τραγούδι της ήταν οι λέξεις «φασολάδα τσικνιστή»
Σαν φράση μου ήταν γνωστή διότι, όπως έλεγε και ο πατέρας τακτικά, «κατέβαινε ο Δεσπότης» μέσα στο τέστο (τσουκάλι) που μαγείρευε η μάνα. Τώρα όμως οι δυο λέξεις είχαν διαφορετική σημασία. Μου κέντριζαν την περιέργεια να μάθω ποιο ήταν το τραγούδι.
Όταν έμαθα να διαβάζω φυλλομετρούσα τα αναγνωστικά που είχαμε στο Δημοτικό, που είχαν και ποιήματα, μήπως κάποιο μιλούσε για φασολάδα. Άδικος κόπος!
Όντας Τετάρτη Δημοτικού με έστειλε ο δάσκαλος Κώστας Λαμπρινός να ζητήσω από τη μητέρα του μια Ποιητική Ανθολογία. Ένας τόμος ποιήματα στα χέρια μου ήταν η χρυσή ευκαιρία! Κάθισα στα σκαλιά της «Αθανασίδαινας» και άρχισα να ψάχνω και να ψάχνω! Την έρευνα διέκοψε το κουδούνι που ακούστηκε απ’ «τ’ Αλώνια». Το έβαλα τα πόδια γιατί ο Λαμπρινός χαμογελούσε ωραία αλλά είχε και βίτσα!
Δυο χρόνια αργότερα γίναμε πρόσκοποι. Μαζί με άλλες δραστηριότητες τραγουδούσαμε και ένα τραγούδι που μιλούσε για τη ζωή στην κατασκήνωση.
Άρχιζε: Προσκοπάκος όταν είσαι, τι ωραία που περνάς!
Και συνέχιζε: σαν σε βάλουν στην κουζίνα για να ψήσεις το φαΐ, πρόσεξε βρε κακομοίρη μην καεί γιατί όσο κι αν πεινάνε τα παιδιά θα μουρμουράνε όταν τρώνε φασολάδα τσικνιστή!
Επιτέλους το μυστήριο λύθηκε! Η θεία στα νιάτα της ήταν «οδηγός» (προσκοπίνα), όπως πρόσκοπος ήμουνα κι εγώ.
Σήμερα, βαδίζοντας προ τη δύση, χαίρομαι διότι πρόσκοποι είναι και τα εγγόνια μου. Έχω την πεποίθηση ότι ο προσκοπισμός συμβάλει θετικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των νέων. Είναι δε αξέχαστες οι εμπειρίες από την προσκοπική ζωή. Τη ζωή που δεν την νοιώθει όποιος δεν έζησε μαζί μας, όποιος δεν είδε τη ζωή μας πάνω στα ψηλά βουνά!
Γλυκόπιοτο, “τραβιέται το άτιμο”, και πολλούς άλλους χαρακτηρισμούς, ιδιαίτερα από τώρα και προς το καλοκαίρι, ακούς για το ούζο.
Από που προήλθε όμως αυτή η λέξη;
Το ούζο ως ποτό ήταν γνωστό από την αρχαιότητα με τη μορφή των αποσταγμάτων. Τότε που οι άνθρωποι δεν πετούσαν τίποτα και φρόντιζαν να αξιοποιήσουν κάθε παραπροϊόν της διατροφής τους. Σε κάθε περιοχή είχε την ξεχωριστή σύστασή του και το ιδιαίτερο όνομα (σούμα, ρακί, απόσταγμα κ.λπ.)
Στην περιοχή του Τυρνάβου στα μέσα του 19ου αιώνα παρήγαγαν βασικά δυο προϊόντα: κουκούλια από μεταξοσκώληκες και αποστάγματα από τα αμπέλια.
Τα καλύτερα κουκούλια τα εξήγαγαν προς τη Μασσαλία σε ξύλινα κιβώτια πάνω στα οποία γράφονταν οι λέξεις “uzo di Massalia”. Δηλαδή “για χρήση στη Μασσαλία”. Επειδή τα κουκούλια αυτά ήταν τα καλύτερα που παράγονταν, σιγά – σιγά η έκφραση αυτή απόκτησε την έννοια του “εξαιρετικού”, του ασυναγώνιστου, αφού προορίζονταν για την απαιτητική Μασσαλία.
Την εποχή αυτή μια παρέα από έναν ντόπιο παραγωγό αποσταγμάτων (τριπλής απόσταξης με διάφορα πρόσθετα μυρωδικά κάθε φορά), έναν έλληνα γιατρό και έναν τούρκο αξιωματικό απολάμβανε την παραγωγή του πρώτου στον τόπο παραγωγής. Μια μέρα ο γιατρός σύστησε στον παραγωγό να προσθέσει ακόμα κάποιο μυρωδικό σε μια νέα απόσταξη. Όταν βγήκε το απόσταγμα ο παραγωγός, ως ειδικός επί των αποσταγμάτων, ήπιε για να το δοκιμάσει. Του άρεσε τόσο πολύ που “ποιητικά” τον χαρακτηρισμό “εξαιρετικό”, που ήθελε να πει, τον είπε ως “uzo di Massalia”. Και από κει έμεινε μονάχα το “uzo”!!!
Το Δημοτικό Σχολείο Βρίσας ευχαριστεί τον Μιλτιάδη Κόντο, από την Αυστραλία, για την προσφορά 50€ στη μνήμη της αγαπημένης του γειτόνισσας Μαρίας Φράγκου, με την οποία έχει πάρα πολλές αναμνήσεις απ’ την παιδική και εφηβική του ηλικία.
