Λίγες δεκαετίες χωρίζουν το χτες (τα παιδικά μου χρόνια) από το σήμερα. Οι εικόνες από την ημέρα της γιορτής των Φώτων έχουν αλλάξει. Παρακάτω επιχειρούμε μια καταγραφή των διαφορών που υπάρχουν χωρίς καμιά αξιολογική διάθεση. Απλά μια καταγραφή.
- Την ημέρα των Φώτων η μεγάλη εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής στο χωριό ήταν γεμάτη από κόσμο. Μια ένδειξη του πλήθους είναι το εξής: Και τα τρία κλίτη του ναού ήταν γεμάτα καθώς και ο γυναικωνίτης. Σ’ αυτόν ήταν γεμάτες οι μπροστινές θέσεις, απ’ τις οποίες υπήρχε πανοραμική θέα του ναού αλλά και τα πίσω απ’ αυτές παγκάκια. Όσες κάθονταν σ’ αυτά και μη βλέποντας τι γινόταν στον κυρίως ναό έπιαναν και την ψιλοκουβέντα χωρίς να παρακολουθούν τη ροή της ψαλμωδίας. Από κοντά και τα παιδιά που “αθόρυβα” έπαιζαν. Αμέσως μετά την Θεία Κοινωνία ψέλνεται το τροπάριο “Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου …” χωρίς να έχει σχέση με την κυρίως τελετή της Βάπτισης. Ακούγοντας το τροπάριο αυτό στον γυναικωνίτη έτρεχαν μικροί και μεγάλες να στριμωχτούν στις μπροστινές θέσεις για να δουν τη Βάφτιση, που νόμιζαν ότι ήταν σε εξέλιξη, και τα …περιστέρια, με αποτέλεσμα να γίνεται πολύ έντονος θόρυβος, τον οποίο επέκριναν οι ιερείς. Επαναλαμβάνονταν τα ίδια κάθε χρόνο, όσο γέμιζε ο γυναικωνίτης.
- Όταν στο ποτάμι έτρεχε νερό (και τότε αυτό ήταν συχνό φαινόμενο διότι οι βροχές ήταν πολλές) κατέβαινε σύσσωμο το εκκλησίασμα στο γεφύρι και στις γύρω όχθες για τον αγιασμό των υδάτων και την ρίψη του Σταυρού στο νερό.
- Μετά την ολοκλήρωση των θρησκευτικών τελετουργιών ο ιερέας με τον Σταυρό και τον συνοδευτικό βασιλικό στο χέρι, συνοδευόμενος από έναν πιτσιρικά που κρατούσε ένα κάνιστρο με αγιασμό, περιέρχονταν στα σπίτια και στα καταστήματα του χωριού ραντίζοντας με τον αγιασμό ευχόμενος τα δέοντα στους νοικοκυραίους και σε όλους τους παρευρισκόμενους.
- Παράλληλα πολλές ομάδες παιδιών επισκέπτονταν σπίτια και καφενεία τονίζοντας ότι “Σήμερα τα Φώτα και οι φωτισμοί…” κλείνοντας έτσι τον κύκλο των εξορμήσεων τους για τα κάλαντα.
- Την γιορτή των Φώτων τιμούσαν ιδιαίτερα οι ζευγάδες. Ο μπαρμα Μιχάλης μου είχε εξομολογηθεί: Εγώ, ανάλογα με τον καιρό και το πως πήγαινε η σπορά, τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά μπορεί να πήγαινα με το αλέτρι και τα ζωντανά στο χωράφι. Των Φώτων όμως ποτέ!
- Σήμερα στα Βατερά, ο κόσμος λιγοστός, αν και περισσότερος απ’ τις προηγούμενες γιορτές του δωδεκαήμερου.
- Φέτος δεν πέταξαν στην Εκκλησία περιστέρια στο άκουσμα του “και το Πνεύμα εν είδη περιστεράς…)
- Μια ομάδα παιδιών κράτησε ζωντανό το έθιμο των καλάντων στα Βατερά.
- Η πολύ φουρτουνιασμένη θάλασσα δεν άφηνε το παραμικρό περιθώριο να ρίξουν τον Σταυρό στη θάλασσα.
Και του χρόνου να καταφέρουμε να είμαστε τέτοια μέρα όσοι είμαστε και φέτος (τουλάχιστον) με υγεία και καλή διάθεση.
