Κάτω από τον Πλάτανο…

Ο δρόμος από το χωριό προς τα Μυριχια στην Πλατιάρα (κτήμα Ανδροκλη Τσελεκα) είναι κομμένος από μεγάλο πεύκο που έχει πέσει.

Στο emprosnet.gr δημοσιεύεται η ΚΥΑ (και) για το παραπάνω θέμα . Παραθέτουμε το τμήμα που αναφέρεται στα αιγοπρόβατα. Ολόκληρη την ΚΥΑ μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Για πρόβατα και αίγες με επίσημα γενεαλογικά πιστοποιητικά καθαροαιμίας:

1. Αμνοί ή ερίφια έως 3 μηνών μέχρι ογδόντα (80,00) ευρώ,

2. Αμνοί ή ερίφια από 3 μηνών και 1 ημέρα έως 6 μηνών μέχρι εκατό (100,00) ευρώ,

3. Πρόβατα ή αίγες από 6 μηνών και 1 ημέρα έως 3 ετών μέχρι διακόσια πενήντα (250,00) ευρώ,

4. Πρόβατα ή αίγες από 3 ετών και 1 ημέρα έως 5 ετών μέχρι 80% της τιμής του σημείου 3,

5. Πρόβατα ή αίγες άνω των 5 ετών και 1 ημέρα μέχρι 60% της τιμής του σημείου 3,

6. Κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας 6 μηνών έως 3 ετών μέχρι πεντακόσια (500,00) ευρώ,

7. Κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας από 3 ετών και 1 ημέρα έως 4 ετών μέχρι 80% της τιμής του σημείου 6,

8. Κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας άνω των 4 ετών μέχρι 60% της τιμής του σημείου 6.

Για πρόβατα και αίγες κοινών ή ημίαιμων φυλών

1. Αμνοί ή ερίφια έως 3 μηνών μέχρι εβδομήντα (70,00) ευρώ,

2. Αμνοί ή ερίφια από 3 μηνών και 1 ημέρα έως 6 μηνών μέχρι ενενήντα (90,00) ευρώ,

3. Πρόβατα ή αίγες από 6 μηνών και 1 ημέρα έως 3 ετών μέχρι διακόσια είκοσι (220) ευρώ,

4. Πρόβατα ή αίγες από 3 ετών και 1 ημέρα έως 5 ετών μέχρι 80% της τιμής του σημείου 3,

5. Πρόβατα ή αίγες άνω των 5 ετών και 1 ημέρα μέχρι 60% της τιμής του σημείου 3,

6. Κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας 6 μηνών έως 3 ετών μέχρι τριακόσια είκοσι (320,00) ευρώ,

7. Κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας από 3 ετών και 1 ημέρα έως 4 ετών μέχρι 80% της τιμής του σημείου 6.

8. Κριοί ή τράγοι αναπαραγωγής ηλικίας άνω των 4 ετών μέχρι 60% της τιμής του σημείου 6.

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η

Το Δ.Σ του Πολιτιστικού Συλλόγου Βρισαγωτών Λέσβου Αθήνας καλεί όλα τα μέλη του, σύμφωνα με το άρθρο 5 του Καταστατικού του να προσέλθουν στην Εκλογοαπολογιστική Γενική συνέλευση που θα πραγματοποιηθεί στις 17 Μαίου 2026, ημέρα Κυριακή και ώρα έναρξης 11.00 π.μ στην αίθουσα του Συλλόγου «Ευτυχία και Αλέξανδρος Πολύζος» (3ης Σεπτεμβρίου 144, 3ος όροφος).

ΘΕΜΑΤΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ

· ΕΚΛΟΓΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ Γ.Σ

· ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ Δ.Σ ΔΙΕΤΙΑΣ

· ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

· ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ Δ.Σ

· ΕΚΛΟΓΗ ΕΦΟΡΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

· ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΠΟ Δ.Σ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ

ΑΡΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΒΡΙΣΑΣ – ΤΗΝ

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΤΕΘΕΙΣΗΣ ΜΗΝΥΤΗΡΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ –

ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ – ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

· ΛΟΙΠΑ ΘΕΜΑΤΑ

Μετά το πέρας της Γενικής Συνέλευσης θα διενεργηθούν οι αρχαιρεσίες για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου και της νέας Εξελεγκτικής Επιτροπής, καθώς και των εκπροσώπων του Συλλόγου στην ΟΛΣΑ

Παρακαλούνται όσοι και όσες θέλουν να συμμετέχουν στις εκλογές ως υποψήφιοι ή υποψήφιες για το νέο Δ.Σ. ή την Εξελεγκτική Επιτροπή ή την ΟΛΣΑ πρέπει να έχουν εκπληρώσει τις ταμειακές τους υποχρεώσεις στον Σύλλογο και να δηλώσουν το ενδιαφέρον τους σε οποιοδήποτε από τα μέλη του Δ.Σ. του Συλλόγου έως τις 10 Μαίου

Δικαίωμα συμμετοχής στη Γ.Σ και στις εκλογές έχουν τα εγγεγραμμένα και ταμειακώς τακτοποιημένα μέλη, εχουν δηλαδή καταβάλει την ετήσια συνδρομή τους στο Σύλλογο των είκοσι (20,00) ΕΥΡΩ για το έτος 2025. Δυνατότητα καταβολής της συνδρομής θα υπάρχει και κατά την διάρκεια της Γ.Σ και των εκλογών.

Αν δεν υπάρξει απαρτία, η εκλογοαπολογιστική συνέλευση και οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν την επόμενη Κυριακή στις 24 Μαϊου 2026 στο ίδιο μέρος, την ίδια ώρα και με τα ίδια θέματα ημερήσιας διάταξης, ανεξαρτήτως αριθμού παρόντων μελών.

Η συμμετοχή των μελών του Συλλόγου κρίνεται απαραίτητη, ειδικά τώρα, έτσι ώστε να εκλεγεί ένα, όσο το δυνατόν, πιο αντιπροσωπευτικό Δ.Σ, προυπόθεση για την ομαλή και δημοκρατική λειτουργία του Συλλόγου μας και την ενίσχυση των δράσεων του, .

Να μην λείψει κανείς! Να μετέχουμε όλοι ενεργά στις εξελίξεις.

ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΟΣ ΣΟΦΙΑ ΠΑΓΚΑ

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου, σε συνεργασία με το Αναγνωστήριο Αγιάσου «Η Ανάπτυξη» και τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου Αγιάσου, καθώς και την Εταιρεία TKC για τις Θερμές Πηγές Πολιχνίτου «Ιπποκράτης», σας προσκαλούν την Κυριακή, 24 Μαΐου 2026, στις Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές που πραγματοποιούνται φέτος στη νότια & νοτιοανατολική Λέσβο και συγκεκριμένα στην περιοχή από την Αγιάσο  έως τον Πολιχνίτο.

Το πρόγραμμα:

• Ώρα συνάντησης 8.30 π.μ.στο Άγαλμα της Μικρασιάτισσας Μάνας στο πολιτιστικό πάρκο της Επάνω Σκάλας στη Μυτιλήνη, για να μεταβούμε στην Αγιάσο. Καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας μας θα πραγματοποιηθούν στάσεις σε επιλεγμένα σημεία για να περιηγηθούμε,από τους υπεύθυνους γεωλόγους του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, στα γεωλογικά μνημεία της περιοχής. Συγκεκριμένα στον δρόμο προς την Αγιάσο θα γνωρίσουμε το «τεκτονικό παράθυρο» του Ολύμπου, για το οποίο θα μας μιλήσει ο Διευθυντής του Μουσείου Καθ. Νικόλαος Ζούρος.Στον παραδοσιακό οικισμό της Αγιάσου θα επισκεφθούμε τον μεταβυζαντινό ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου, ο οποίος είναι ένα από τα Παλλεσβιακά Προσκυνήματα του νησιού, και τον αύλειο χώρο του με το Εκκλησιαστικό Μουσείο και το παρεκκλήσιο των Αγίων Αποστόλων. Εκεί θα μας ξεναγήσει η κ. Μ. Παπαγεωργίου.Στη συνέχεια θα επισκεφτούμε το μη Κερδοσκοπικό Πολιτιστικό Σωματείο Αναγνωστήριο Αγιάσου «Η Ανάπτυξη» με τα Σαντούρια του, με τα οποία θα μας φέρει σε επαφή ο εκπαιδευτικός-φιλόλογος & Αντιπρόεδρός του κ. Παναγιώτης Σκορδάς.
• Στον δρόμο προς τον Πολιχνίτο, στο ύψος της περιοχής Αγ. Δημητρίου, θα ενημερωθούμε για «την καταστροφή του Ωκεανού της Τηθύος», στη διασταύρωση προς τον Όλυμπο θα ακούσουμε για «τον ωκεάνιο φλοιό της Τηθύος» από τον Διευθυντή του Μουσείου Καθ. Νικόλαο Ζούρο.
• Επόμενος σταθμός στην περιήγησή μας θα είναι ο παραδοσιακός οικισμός του Αμπελικού, όπου θα επισκεφτούμε τον αποκατεστημένο από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου μεσαιωνικό Πύργο, αλλά και το εκσυγχρονισμένο Μουσείο Ρητίνης, για το έργο των οποίων θα μας μιλήσει ο Προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου, Δρ. Παύλος Τριανταφυλλίδης.
• Κατόπιν θα επισκεφτούμε τη Μονή Δαμανδρίου στην περιοχή «Μελαντά» Πολιχνίτου, όπου θα ξεναγηθούμε από την κ. Μαρία Παπαγεωργίου στο μεταβυζαντινό τοιχογραφημένο καθολικό της Μονής.
• Τελευταίος προορισμός θα είναι ο Πολιχνίτος όπου θα επισκεφτούμε τις Θερμές Πηγές και θα κατατοπιστούμε για αυτές τόσο από τους γεωλόγους του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου , κ. Κωνσταντίνα Μπεντάνα και κ. Ηλία Βαλιάκο, όσο και από τον υπεύθυνο της Εταιρείας TKC για τις Θερμές Πηγές Πολιχνίτου «Ιπποκράτης», κ. Θεόδωρο Κούσκο.

• Για όποιον επιθυμεί, θα υπάρχει η δυνατότητα να καταλύσει σε παραθαλάσσια  ταβέρνα στην περιοχή της Σκάλας Πολιχνίτου.

• Για όσους ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν, υπάρχει η δυνατότητα να ακολουθήσουν το πρόγραμμα της περιήγησης με τα ιδιωτικά τους οχήματα.
• Για την καλύτερη οργάνωση της δράσης, καθώς και για την τυχόν επιθυμία σας να καταλύσετε στην ταβέρνα στη Σκάλα Πολιχνίτου, παρακαλούμε θερμά να δηλώσετε τη συμμετοχή σας έως την Παρασκευή, 8 Μαΐου, στα τηλ. 22510 22087 και 22510 42589 (υπεύθυνοι κ. Ευφροσύνη Παχού και Ευριπίδης Λυκαρδόπουλος).

Πηγή: lesvosnews.net

Σ.Σ. Φυσικά η διαδρομή σταματά στον Πολιχνίτο και στη Σκάλα αφήνοντας στο περιθώριο τη Βρίσα, την οποία λίγο-πολύ την έχουμε αφήσει και εμείς οι ίδιοι στο περιθώριο.

Αλήθεια τί θα μπορούσαν να επισκεφθούν στη Βρίσα;

• Τη Συλλογή φυσικής ιστορίας, της οποίας τα εκθέματα βρίσκονται (θέλουμε να πιστεύουμε όλα) σε ένα κοντέινερ, το δε πληγωμένο απ’ το σεισμό κτίριο που τη φιλοξενούσε βρίσκεται σε εννεαετή νάρκη;
• Τον Ναό της Ζωοδόχου Πηγής με τα πολλά υποστηρίγματα, που καρτερικά υπομένει και περιμένει τη Θεία έμπνευση στους αρμόδιους της Περιφέρειας για την χρηματοδότηση της επισκευής της;
• Τον Παλιόπυργο που εδώ και χρόνια δεν μπορεί να βρεθεί μια φόρμουλα να ανοιχτεί ο δρόμος και να γίνουν κάποιες δράσεις από την αρχαιολογία;

Τίποτα από όλα αυτά δεν προσφέρεται.

Το μόνο που θα μπορούσε να περιληφθεί θα ήταν το ακρωτήρι του Αγίου Φωκά με τα υπολείμματα της παλαιοχριστιανικής και τα σωζόμενα μέλη από τον ναό του Διονύσου, όπου θα μπορούσε να κληθεί ο ερευνητής Κωνσταντίνος Κώστας να εκφράσει τις πληροφορίες του για το κοινό ιερό των Λεσβίων.

Για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται ότι αφενός τίποτα δεν προχωρά στο χωριό και αφετέρου δεν έχουμε ενεργούς ανθρώπους εκεί που λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Προετοιμάζονται τα καταστήματα των Βατερών. Άλλα με ταχείς ρυθμούς που υποδηλώνουν το open Πρωτομαγιάς και άλλα με χαλαρότερους ρυθμούς που υποδηλώνουν μεσοπρόθεσμους στόχους.

Αλλαγές θα υπάρξουν φέτος στο χώρο της εστίασης. Κάθε μια που θα εκδηλώνεται επίσημα, θα την αναφέρουμε.

Πριν λίγες δημοσιοποίησα τις απόψεις του κτηνίατρου Γιώργου Κωστακόπουλου (άγνωστος σε μένα) που υποστήριζε τον εμβολιασμό και την απάντηση του Στρατή Καρρά που είχε αντίθετη άποψη.

Σήμερα ο Στρατής ανέβασε στον “τοίχο” του μια ανάρτηση του ίδιου κτηνίατρου με την οποία ξεκαθαρίζει κάποια πράγματα σχετικά με τον εμβολιασμό.

Η σφαιρική πληροφόρηση βοηθά όλους.

γιωργος κωστακοπουλος

1 ημ.  ·

ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΠΟΙΑ ΧΩΡΑ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΠΟΥ ΕΚΡΙΖΩΣΕ ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΝ ΑΦΘΩΔΗ ΜΟΝΟ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΧΩΡΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΕΣ ΘΑΝΑΤΩΣΕΙΣ (stamping out)?????

Η σύντομη και κατηγορηματική απάντηση είναι ΟΧΙ!!!

Δεν υπάρχει καμία απολύτως χώρα στην παγκόσμια κτηνιατρική ιστορία που να κατάφερε να εκριζώσει οριστικά τον αφθώδη πυρετό και να αναγνωριστεί ως «απαλλαγμένη» από τον Παγκόσμιο Οργανισμό για την Υγεία των Ζώων (WOAH) βασιζόμενη αποκλειστικά στον εμβολιασμό, αφήνοντας δηλαδή τα μολυσμένα ζώα ζωντανά.

Η επιστημονική εξήγηση για αυτό είναι ξεκάθαρη και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της επιδημιολογίας των ιογενών νοσημάτων:

1. Το εμβόλιο δεν προσφέρει «αποστειρωτική ανοσία»:

Τα εμβόλια κατά του αφθώδους πυρετού είναι εξαιρετικά χρήσιμα εργαλεία, αλλά έχουν έναν βασικό περιορισμό:

προστατεύουν το ζώο από το να εμφανίσει βαριά κλινικά συμπτώματα, δεν εμποδίζουν όμως πάντα τη μόλυνσή του.

Αν ένα εμβολιασμένο ζώο εκτεθεί σε υψηλό ιικό φορτίο, μπορεί να μολυνθεί, να μην αρρωστήσει βαριά, αλλά να μετατραπεί σε ασυμπτωματικό φορέα.

Αυτό σημαίνει ότι θα συνεχίσει να αποβάλλει και να διασπείρει τον ιό στο περιβάλλον, συντηρώντας την επιδημία αθόρυβα.

2. Το μολυσμένο ζώο είναι ένα «εργοστάσιο παραγωγής ιού»:

Ο ιός του αφθώδους πυρετού πολλαπλασιάζεται με ασύλληπτη ταχύτητα και αποβάλλεται σε τεράστιες ποσότητες μέσω της αναπνοής, του σάλιου, του γάλακτος και των κοπράνων. Ένα μολυσμένο κοπάδι που παραμένει ζωντανό, λειτουργεί ως μια διαρκής πηγή μόλυνσης. Ο εμβολιασμός των γύρω κοπαδιών δεν αρκεί για να ανακόψει τον ιό, αν η πρωτογενής εστία συνεχίζει να τον παράγει σε τέτοιες συγκεντρώσεις που μπορούν να μεταφερθούν χιλιόμετρα μακριά μέσω του αέρα.

Η αλήθεια για τα μοντέλα της Νότιας Αμερικής:

Συχνά, όσοι υποστηρίζουν τον εμβολιασμό ως πανάκεια, επικαλούνται χώρες της Νότιας Αμερικής (όπως η Ουρουγουάη, η Αργεντινή ή περιοχές της Βραζιλίας). Όμως παραποιούν τα πραγματικά δεδομένα:

Στις χώρες αυτές ο ιός ήταν ενδημικός. Εφάρμοσαν όντως πολυετή, καθολικά και υποχρεωτικά προγράμματα εμβολιασμού για να ρίξουν το ιικό φορτίο στη χώρα.

Ωστόσο: Όταν εμφανιζόταν μια ενεργή εστία της νόσου, η πρακτική ήταν πάντα η ίδια: άμεση θανάτωση (stamping out) των μολυσμένων κοπαδιών και εντατικός εμβολιασμός-δακτύλιος γύρω από αυτά. Ποτέ δεν άφησαν ενεργά κρούσματα να ζουν με την ελπίδα ότι ο εμβολιασμός των υπολοίπων θα έλυνε το πρόβλημα.

Ο εμβολιασμός ως εργαλείο «Αγοράς Χρόνου» (Firebreak)

Στην Ευρώπη, όταν έχει χρησιμοποιηθεί ο λεγόμενος επείγων εμβολιασμός (όπως στην Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2001), χρησιμοποιήθηκε ως «αντιπυρική ζώνη». Εμβολίασαν δηλαδή τα υγιή ζώα σε μια ευρύτερη περίμετρο για να επιβραδύνουν τον ιό. Όμως:

1. Τα ήδη μολυσμένα κοπάδια θανατώθηκαν αμέσως.

2. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ακόμα και τα ζώα που εμβολιάστηκαν προληπτικά, τελικά θανατώθηκαν (το λεγόμενο μοντέλο vaccinate-to-die), προκειμένου η χώρα να μπορέσει να ανακτήσει γρήγορα το εμπορικό της καθεστώς ως «απαλλαγμένη χωρίς εμβολιασμό».

Η άποψη ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τον αφθώδη πυρετό μόνο με εμβόλια, αντικαθιστώντας τις θανατώσεις των κρουσμάτων, δεν αποτελεί εναλλακτικό επιστημονικό μοντέλο. Αποτελεί ουτοπία που αντιβαίνει στους θεμελιώδεις κανόνες ελέγχου των λοιμωδών νοσημάτων και στην παγκόσμια κτηνιατρική νομοθεσία.

Το χορευτικό τμήμα του πολιτιστικού συλλόγου Άγιος Κωνσταντίνος διοργανώνει ημερήσια εκδρομή στις παρακάτω περιοχές.Μονη Λειμωνος Άντισσα Μόνη Υψηλού Ταβαρι Μεσότοπος και Σκάλα Καλλονής.

Η εκδρομή θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 9 Μαΐου και το εισιτήριο κοστίζει 12€

Δηλωσεις συμμετοχής στα τηλέφωνα 6972930475 6979493173 καθώς και στα Μέλη του Συλλογου.

Η εκδρομή σε συνεργασία με τη βιβλιοθήκη Βρισας που πραγματοποιείται κάθε χρόνο θα γίνει το Σεπτέμβριο.

Υπενθύμιση:Πωλείται ένα μικρό οικόπεδο στα Βατερά, δίπλα στο γεφύρι του πάνω δρόμου. Όποιος ενδιαφέρεται ας επικοινωνήσει στα τηλέφωνα 2108655295 και 6978390201

Ένα άρθρο του γνωστού κτηνιάτρου Γιάννη Τσακίρη στο facebook αναφέρεται στην ιδιαιτερότητα της λεσβιακής φυλής προβάτου, επισημαίνει τον κίνδυνο με τις θανατώσεις των ζώων εξαιτίας του αφθώδη να εξαφανιστεί η φυλή αυτή και προτείνει ως μόνο τρόπο σωτηρίας της τον εμβολιασμό.

Τσακιρης Γιάννης

Παρέμβαση καθηγητών Πανεπιστημίου για τη διάσωση της φυλής προβάτου Λέσβου

Γενετιστές, κτηνίατροι και ειδικοί ζητούν εμβολιασμό DIVA αντί μαζικών θανατώσεων για τον αφθώδη πυρετό. Υπόμνημα παρέμβασης με υπογραφές κορυφαίων πανεπιστημιακών

Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη Λέσβο, όπου η διαχείριση του αφθώδους πυρετού απειλεί άμεσα το ζωικό κεφάλαιο και την τοπική παραγωγή, διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί καταθέτουν τεκμηριωμένη επιστημονική παρέμβαση με επίκεντρο τη διάσωση της αυτόχθονης φυλής προβάτου του νησιού. Με υπόμνημα που φέρει τις υπογραφές του καθηγητή Γενετικής Βελτίωσης Αγροτικών Ζώων Α. Κομινάκη, του αναπληρωτή καθηγητή Εκτροφής, Ηθολογίας και Ευζωίας Αγροτικών Ζώων Π. Σιμιτζή, της αναπληρώτριας καθηγήτριας Γονιδιακής Τεχνολογίας Α. Χάγερ και του καθηγητή Υγιεινής Αγροτικών Ζώων Γ. Χριστοδουλόπουλου από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, καθώς και του αναπληρωτή καθηγητή Βιοστατιστικής Ν. Δεμίρη από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, αναδεικνύεται η ιδιαίτερη αξία της φυλής προβάτου Λέσβου ως μοναδικού ζωικού γενετικού πόρου εθνικής σημασίας.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η συγκεκριμένη φυλή δεν αποτελεί απλώς παραγωγική μονάδα, αλλά ένα εξελικτικά προσαρμοσμένο οικοσύστημα με καθοριστική συμβολή στην επισιτιστική ασφάλεια, την τοπική οικονομία και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνουν την άμεση υιοθέτηση μιας σύγχρονης, συνδυαστικής στρατηγικής αντιμετώπισης της επιδημίας, με έμφαση στον στοχευμένο εμβολιασμό τύπου DIVA, επισημαίνοντας ότι η αποκλειστική επιλογή των μαζικών θανατώσεων ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την επιβίωση της φυλής και τη βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας στο νησί.

Πρόβατο Λέσβου: ένας ανεκτίμητος εθνικός πόρος στρατηγικής σημασίας

Το πρόβατο Λέσβου δεν συνιστά μια απλή παραγωγική μονάδα του πρωτογενούς τομέα, αλλά έναν αυτόχθονα ζωικό γενετικό πόρο υψηλής αξίας, ο οποίος αποτελεί προϊόν εξέλιξης και προσαρμογής αιώνων στο ιδιαίτερο οικοσύστημα του Βορείου Αιγαίου. Η γενετική του ιδιαιτερότητα, με κυρίαρχο χαρακτηριστικό τη λιποαποθήκη της παχιάς ουράς, του προσδίδει μια μοναδική ικανότητα μεταβολικής ευελιξίας, καθιστώντας το ικανό να επιβιώνει και να αποδίδει κάτω από συνθήκες ακραίας περιβαλλοντικής πίεσης. Σε μια κρίσιμη ιστορική συγκυρία, όπου η κλιματική κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για ανθεκτικά και χαμηλών εισροών παραγωγικά συστήματα, η φυλή Λέσβου λειτουργεί ως ένα ‘βιολογικό οχυρό΄ για την ελληνική κτηνοτροφία διασφαλίζοντας την αυριανή επισιτιστική μας ασφάλεια. Η συμβολή της φυλής στην τροφική αλυσίδα μέσω της παραγωγής τυροκομικών προϊόντων ΠΟΠ υψηλής ποιότητας (Λαδοτύρι, Κασέρι, Φέτα) σε συνδυασμό με τον ρόλο της στη διατήρηση του κοινωνικού και οικονομικού ιστού της Λέσβου, καθιστούν επιτακτική την προστασία και διατήρησή της. Η ενδεχόμενη απώλεια αυτού του γενετικού υλικού θα σήμαινε τον οριστικό αφανισμό ενός βιολογικού πλούτου που είναι αδύνατον να αναπαραχθεί τεχνητά ή να αντικατασταθεί από εισαγόμενες φυλές, οι οποίες στερούνται της απαραίτητης ανθεκτικότητας.

Πέρα από τη γενετική και παραγωγική αξία της φυλής προβάτου Λέσβου, η προβατοτροφία στο νησί συνιστά θεμέλιο λίθο της κοινωνικής, πολιτισμικής και οικονομικής συνοχής των τοπικών κοινοτήτων. Πρόκειται για μία δραστηριότητα βαθιά ριζωμένη στον χρόνο, η οποία μεταφέρεται από γενιά σε γενιά και συγκροτεί έναν ιδιαίτερο τρόπο ζωής και παραγωγής, άρρηκτα συνδεδεμένο με το φυσικό περιβάλλον και την πολιτισμική ταυτότητα της Λέσβου. Η ύπαρξη χιλιάδων οικογενειακών εκμεταλλεύσεων προβάτων και η δραστηριοποίηση νέων ανθρώπων λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι στην ερημοποίηση της υπαίθρου, στη δημογραφική αποψίλωση και στην εγκατάλειψη των μειονεκτικών περιοχών. Παράλληλα, η προβατοτροφία στηρίζει ένα ευρύτερο πλέγμα τοπικής οικονομικής δραστηριότητας, που περιλαμβάνει τη μεταποίηση, την τυροκομία και το εμπόριο συμβάλλοντας καθοριστικά στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Υπό αυτό το πρίσμα, η απώλεια του ζωικού κεφαλαίου δεν συνεπάγεται απλώς μια πρόσκαιρη οικονομική ζημία, αλλά συνιστά υπαρξιακή απειλή για τη βιωσιμότητα των κοινοτήτων του νησιού, οδηγώντας σε οριστική εγκατάλειψη της δραστηριότητας και σε μη αναστρέψιμη αποδιάρθρωση του κοινωνικού ιστού.

Το αδιέξοδο της μαζικής θανάτωσης (stamping-out)

Η εφαρμογή της μαζικής θανάτωσης ως αποκλειστική στρατηγική ελέγχου του αφθώδους πυρετού έχει ήδη επιφέρει σημαντική απώλεια ζωικού κεφαλαίου (10.000 ζώα). Η πυκνή χωρική κατανομή των εκτροφών, ειδικά στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, θέτει εν 1 αμφιβόλω την αποτελεσματικότητα της, ενώ η εφαρμογή της σε κλειστούς και γεωγραφικά περιορισμένους πληθυσμούς όπως αυτός της Λέσβου, ενέχει τον κίνδυνο απώλειας γενετικής ποικιλότητας λόγω δραστικής μείωσης του πληθυσμού. Για τις 3.000 κτηνοτροφικές οικογένειες του νησιού, η θανάτωση του ζωικού τους κεφαλαίου δεν αποτελεί απλή οικονομική ζημία, αλλά οριστικό τερματισμό της επαγγελματικής τους δραστηριότητας και βίαιη αποδιάρθρωση της τοπικής οικονομίας. Όλα τα παραπάνω υποδεικνύουν την ανάγκη αναθεώρησης της χρησιμοποιούμενης στρατηγικής ελέγχου της επιδημίας στο νησί, λαμβάνοντας υπόψη και την πρωθύστερη εμπειρία άλλων χωρών. Στη Μ. Βρετανία, κατά την αντίστοιχη επιδημία του 2001, έρευνες (Keeling et al., 2001; Tildesley et al., 2006) έδειξαν ότι η αποκλειστική εφαρμογή της μαζικής θανάτωσης δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη τη βέλτιστη στρατηγική ελέγχου συνοδευόμενη από εκτεταμένες απώλειες ζωικού κεφαλαίου (6,5 εκατομμύρια ζώα), σημαντικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και έντονη κριτική ως προς την αναλογικότητα και τη βιωσιμότητά της (Ηaydon et al. 2004). Επιδημιολογικές μελέτες διεθνώς, προβλέπουν ότι ο εμβολιασμός, συνδυαστικά με μέτρα βιοεπιτήρησης και θανάτωσης, μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στον περιορισμό τόσο της εξάπλωσης της επιδημίας όσο και της χρονικής διάρκειάς της (π.χ. Backer et al., 2012; Pesciaroli et al., 2025; Roche et al., 2015). Επομένως, σε περιοχές υψηλής πυκνότητας εκτροφών όπως η Λέσβος, ο ‘εμβολιασμός για επιβίωση’ (vaccinate-to-live) προκρίνεται σε εργαλείο ελέγχου της εξάπλωσης της νόσου, περιορίζοντας σημαντικά τις μαζικές θανατώσεις, μειώνοντας τις επιπτώσεις για τους κτηνοτρόφους, την τοπική κοινωνία και αυξάνοντας την αποδοχή των μέτρων. Αναγνωρίζοντάς τον ως λύση, η Κύπρος έχει ήδη προβεί στην εφαρμογή του εμβολιασμού σε μια προσπάθεια ελέγχου της (https://www.gov.cy/…/forologika-ofeli-gia-epixeiriseis… επιδημίας proswpa/apolymanseis/). Ωστόσο, η αποτελεσματικότερη εφαρμογή των εμβολιασμών προϋποθέτει τον προσδιορισμό κρισίμων παραμέτρων ανάμεσα στις οποίες ο χρόνος έναρξης, το εύρος και η χωρική κατανομή της ζώνης εφαρμογής εμβολιασμού. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητο να γίνει άμεση επεξεργασία των διαθέσιμων επιδημιολογικών δεδομένων από ειδικούς επιδημιολόγους πραγματογνώμονες σε συνεργασία με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και τοπικούς φορείς ώστε να προσδιοριστεί το βέλτιστο εμβολιαστικό σχήμα.

Εμβολιασμός DIVA: μία σύγχρονη επιστημονική λύση

Υπό το πρίσμα αυτό, καθίσταται αναγκαίος ο στοχευμένος εμβολιασμός με εμβόλια τύπου DIVA (Differentiating Infected from Vaccinated Animals). Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει την αποτελεσματική ανοσοπροστασία των ζώων, διατηρώντας ταυτόχρονα τη δυνατότητα επιδημιολογικής επιτήρησης και διάκρισης μεταξύ μολυσμένων και εμβολιασμένων ατόμων μέσω ανίχνευσης μη δομικών πρωτεϊνών (NSPs) (Foord et al., 2007). Η στρατηγική αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την υγεία των ζώων (Animal Health Law – Κανονισμός ΕΕ 2016/429) επιτρέποντας μια πιο ευέλικτη και προληπτική προσέγγιση. Ο Κανονισμός αναγνωρίζει ότι η μαζική θανάτωση μπορεί να αντικατασταθεί ή να συμπληρωθεί από εναλλακτικές στρατηγικές, όπως ο εμβολιασμός, ειδικά όταν διακυβεύεται η επιβίωση σπάνιων φυλών ή η διατήρηση της γενετικής ποικιλότητας. Πέραν του γενετικού κόστους, η οικονομική επιβάρυνση του κράτους για τις αποζημιώσεις και το κόστος ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου είναι δυσανάλογα μεγάλη. Η επένδυση σε ένα πρόγραμμα εμβολιασμού και εργαστηριακής διάκρισης (DIVA) είναι οικονομικά αποδοτικότερη μακροπρόθεσμα, καθώς 2 προλαμβάνει την κατάρρευση της τοπικής οικονομίας και τη μόνιμη απώλεια παραγωγικών μονάδων (Pesciaroli et al., 2025). Η γεωγραφική απομόνωση της Λέσβου διευκολύνει τον έλεγχο των μετακινήσεων και τη δημιουργία μιας ελεγχόμενης ‘ζώνης ασφαλείας’, καθιστώντας το νησί ιδανικό πεδίο για την εφαρμογή του ‘εμβολιασμoύ για επιβίωση (vaccinate-to-live)’ (Barnett et al., 2015). Μετά το πέρας της επιδημίας, η δυνατότητα διάκρισης φυσικής μόλυνσης από τον εμβολιασμό που προσφέρουν τα εμβόλια DIVA μπορεί να αξιοποιηθεί κατάλληλα ώστε να μειωθεί σημαντικά το διάστημα εφαρμογής περιορισμών εμπορίας και επιστροφής στην κανονικότητα.

Προτάσεις και μέτρα

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, προτείνονται τα ακόλουθα:

Θεσμική αναγνώριση ειδικού καθεστώτος: Άμεση κήρυξη του προβάτου Λέσβου ως ‘προστατευόμενου εθνικού γενετικού πόρου σε κατάσταση κινδύνου’, γεγονός που νομιμοποιεί την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων παρεκκλίσεων από τα πρωτόκολλα μαζικής θανάτωσης.

Ενεργοποίηση της στρατηγικής ‘εμβολιασμός για επιβίωση’: Άμεση εφαρμογή στοχευμένου εμβολιασμού DIVA σε ζώνες υψηλού κινδύνου, συνδυαστικά με στοχευμένη θανάτωση, με στόχο τη δημιουργία ανοσιακού τείχους που θα αποτρέψει την εξάπλωση του ιού και τη μαζική απώλεια πολύτιμων ζώων αναπαραγωγής. Η στρατηγική αυτή πρέπει να καταρτιστεί σε συνεργασία με εμπειρογνώμονες επιδημιολόγους.

Ενίσχυση υποδομής επιτήρησης: Δημιουργία ενός εξειδικευμένου μηχανισμού επιτήρησης στο νησί, με δυνατότητα εργαστηριακής διάγνωσης μη δομικών πρωτεϊνών (NSPs), καταγραφής και ιχνηλάτησης σε πραγματικό χρόνο και σαφή διαχωρισμό εμβολιασμένων και μολυσμένων ζώων.

Κοινωνικοοικονομική θωράκιση: Παροχή πλήρων και άμεσων αποζημιώσεων, σε τιμές αντικατάστασης για τις αναπόφευκτες απώλειες ζώων. Κάλυψη του κόστους ανασύστασης και των διαφυγόντων κερδών για τις μονάδες που πλήττονται, ώστε να αποτραπεί η μαζική εγκατάλειψη του επαγγέλματος.

Συμπέρασμα

Η προστασία του προβάτου Λέσβου δεν συνιστά μόνο ζήτημα υγείας ζώων, αλλά στρατηγική επιλογή διατήρησης των γενετικών πόρων, της επισιτιστικής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας του πρωτογενούς τομέα της χώρας. Η διαθέσιμη επιστημονική γνώση υποστηρίζει σαφώς τη μετάβαση σε συνδυαστική στρατηγική με εμβολιασμό DIVA. Το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι η έγκαιρη πολιτική απόφαση εφαρμογής.