(Ύστερα από ένα δεκαήμερο ανάπαυσης στον κοινωνικό -νοσοκομειακό …τουρισμό η σελίδα μας συνεχίζει το πολυετές ταξίδι της!)
Από το emprosnet.gr
Ο Βασίλης Ψαριανός με δημοσίευμά του στο emprosnet.gr καταρρίπτει τα επιχειρήματα του πολεοδόμου -αρχιτέκτονα Ηρακλή Πιτσιλαδή σχετικά με δρόμο Μελίντας -Βατερών, που είχαμε δημοσιεύσει στη σελίδα μας. (Δείτε εδώ)
Επιλεκτικές ευαισθησίες και αναπτυξιακές αντιφάσεις
Ο κ. Ηρακλής Πιτσιλαδής στην συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε στο ΝΗΣΙ στις 14/9/26 πολύ ορθά επισημαίνει την ανάγκη να διατηρηθούν ζωντανά τα χωριά του νησιού μας, να αναστραφεί η αυξανόμενη εγκατάλειψη της υπαίθρου και η συγκέντρωση του πληθυσμού στην πρωτεύουσα Μυτιλήνη. Για να παραμείνουν, όμως, οι κάτοικοι στα χωριά τους και για να αποφευχθεί η ερήμωσή τους χρειάζονται αναπτυξιακά έργα που θα ανατάξουν την φθίνουσα οικονομία της υπαίθρου, έργα που θα αναδείξουν τα φυσικά και πολιτισμικά πλεονεκτήματα της κάθε περιοχής. Στα έργα πρωταρχικής σημασίας ανήκουν και τα σύγχρονα οδικά δίκτυα που θα διασυνδέουν τους οικισμούς της υπαίθρου με τα αστικά κέντρα, θα εξασφαλίζουν την πρόσβαση από και προς τα λιμάνια και το αεροδρόμιο του νησιού και θα κάνουν προσιτά στους ξένους τα φυσικά και πολιτισμικά πλεονεκτήματα της κάθε περιοχής. Και, επίσης, έργα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, αντιπλημμυρικά και για την λειψυδρία, φράγματα και λιμνοδεξαμενές, έργα χρήσιμα και για την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα, βιολογικοί καθαρισμοί κλπ.
Ειδικά για την διάνοιξη νέων δρόμων, πολύ ορθά, ο Η.Π. στη εν λόγω συνέντευξή του , αναφερόμενος στον μελετώμενο δρόμο Πλωμαρίου- Βατερών, επισημαίνει ότι χρειάζεται να συντρέχουν οι εξής τρεις προϋποθέσεις: «τα έργα να απαντούν σε τεκμηριωμένες ανάγκες, να προστατεύουν το φυσικό περιβάλλον και να συμβάλλουν στη διατήρηση της ζωής και της παραγωγής στην ύπαιθρο». Και αποφαινόμενος ότι δεν συντρέχει η δεύτερη προϋπόθεση απορρίπτει το έργο ως καταστροφικό και δαπανηρό, αποσιωπώντας τις δύο άλλες προϋποθέσεις.
Καταρχάς, λοιπόν, όσον αφορά τις α΄και γ΄ προϋποθέσεις θα επισημάνω ότι την αναγκαιότητα του έργου διασύνδεσης των δύο τουριστικών κέντρων Πλωμαρίου- Βατερών, τα οποία θα μπορούσαν να αλληλοσυμπληρώνονται παρέχοντας εναλλακτικά πρόσθετες ευκαιρίες για την επιμήκυνση της παραμονής των τουριστών στην νότια Λέσβο, την είχε αντιληφθεί ακόμα και ο τελευταίος Πασάς της Λέσβου, ο οποίος, πριν από την απελευθέρωση του νησιού μας , το 1912, είχε επιχειρήσει την διάνοιξη του εν λόγω παραλιακού δρόμου αρχίζοντας την εκσκαφή με τους «κασμάδες», από τον «κομμένο βράχο» του ανατολικού άκρου της παραλίας των Βατερών προς την Κρυφτή.
Με την διάνοιξη του παραλιακού άξονα της νότιας Λέσβου θα αναδειχθούν οι πλέον θαυμάσιες παραλίες του νησιού της περιοχής Αγίου Ισιδώρου, Μελίντας, Δρώτας, Απεργούσας και της απέραντης, 10 χιλμ., παραλίας των Βατερών.
Εξάλλου η παραλιακή διασύνδεση Βρίσας- Βατερών με την περιοχή Πλωμαρίου, που θα εξασφαλίσει μια ασφαλή διαδρομή σε χρόνο 15 λεπτών ( σε αντίθεση με την ορεινή ημερήσια διαδρομή Σταυρού- Πλωμαρίου) καθώς και η διασύνδεση μέσω των κάθετων οδών προς τον παραλιακό άξονα των ορεινών οικισμών θα προσδώσει νέα δυναμική στην τουριστική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής με την προσέλκυση πολλών τουριστών που θα διακινούνται άνετα σε όλο το μήκος του οδικού άξονα της Νότιας Λέσβου. Η προσέλευση ξένων επισκεπτών, εμμέσως, θα συμβάλει στην αξιοποίηση των φυσικών και πολιτισμικών πλεονεκτημάτων της ευρύτερης περιοχής της νότιας Λέσβου, όπως των ιαματικών πηγών Πολιχνίτου, των αρχαιολογικών χώρων και των αρχαίων και μεσαιωνικών μνημείων της Βρίσας (Αγίου Φωκά, Παλιόπυργου), την Έκθεση Φυσικής Ιστορίας με τα παλαιοντολογικά ευρήματα των Βατερών, καθώς και των αξιοθέατων των παραδοσιακών οικισμών, όπως τα πέτρινα αρχοντικά Πολιχνίτου και την «λυρικότερη βασιλική της Λέσβου» , την Ζωοδόχο Πηγή της Βρίσας του 1803. Και ακόμα θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγής των παραδοσιακών προϊόντων της περιοχής, που θα έχουν εξασφαλισμένη την αγορά για την διάθεση των προϊόντων του Πρωτογενούς τομέα, της οικοτεχνίας και της τοπικής βιοτεχνίας.
Επειδή, όμως, κατά την άποψη του Η.Π. το έργο δεν εκπληρώνει την δεύτερη προϋπόθεση, λόγω του ό,τι παρουσιάζει ιδιαίτερη δυσκολία η υπέρβαση του βράχου της Κρυφτής που θα απαιτήσει μεγάλη δαπάνη και το κυριότερο θα αλλοιώσει το «ορεινό ανάγλυφο» της περιοχής, το οποίο, μάλιστα, όπως ισχυρίζεται αποτελεί και πόλο έλξης των τουριστών, οι οποίοι συρρέουν για να θαυμάσουν την σπάνια ομορφιά του «ορεινού αναγλύφου», γι΄αυτό κρίνει ως καταστροφικό το έργο και προτείνει την απόρριψή του αδιαφορώντας για τις δύο άλλες προϋποθέσεις που εκπληρώνει το έργο της κατασκευής του παραλιακού δρόμου Πλωμαρίου- Βατερών.
Καταρχάς, όσον αφορά την δυσκολία του έργου παραπέμπω για την σύγκριση του έργου υπέρβασης του βράχου της Κρυφτής με το «Ευπαλίνειο όρυγμα» της Σάμου* και όσον αφορά την μεγάλη δαπάνη που θα απαιτήσει το έργο παραπέμπω στην «Υποθαλάσσια σήραγγα» του Αμβρακικού**, ώστε να γίνει κατανοητό κατά πόσον η επιχειρηματολογία των αρνητών του έργου αντέχει σε σοβαρή συζήτηση.
Η αρνητική τοποθέτηση του Η.Π. στο ζήτημα της παραλιακής διασύνδεσης Πλωμαρίου- Βατερών αποτελεί άλλη μια από τις συνήθεις αντιαναπτυξιακές και κατ΄ ουσίαν αντιπεριβαλλοντικές τακτικές των… «ευαίσθητων» περιβαλλοντολόγων, οι οποίοι, όπου τους συμφέρει επικαλούνται την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος από τον κίνδυνο καταστροφής του «ορεινού αναγλύφου» της περιοχής , το οποίο μάλιστα μέχρι σήμερα που παραμένει ανέπαφο αποτελεί- όπως υποστηρίζει ο κ. Η.Π…πόλο έλξης των τουριστών που έρχονται να το θαυμάσουν (δεν μας διευκρινίζει, όμως, ο κ. Πιτσιλαδής αν είδε στον ύπνο ή στο ξύπνιο του τους τουρίστες- θαυμαστές του ορεινού αναγλύφου Μελίντας-Σταυρού).
Και είναι, συνήθως, οι ίδιοι οι «περιβαλλολογούντες» που εκθειάζουν την διάνοιξη δρόμων σε άλλα σημεία «ορεινών αναγλύφων» του νησιού μας ή σιωπούν όταν εξαγγέλλονται σχετικές μελέτες π.χ. διάνοιξη παραλιακού δρόμου Ερεσού- Σιγρίου.
Και τι αντιπροτείνουν οι ευαίσθητοι «οικολόγοι» και συγχρόνως ειδικοί «αναπτυξιολόγοι»; Το από Τουρκοκρατίας παραδοσιακό σύστημα διέλευσης του οδικού δικτύου μέσα από τα φθίνοντα, οικονομικά και συρρικνούμενα πληθυσμιακά, χωριά του ορεινού όγκου, από το Αμπελικό έως το Πλωμάρι, τα οποία έτσι θα ξαναζωντανέψουν. Ήδη, όμως, εδώ και είκοσι χρόνια, που υπάρχει ο ορεινός δρόμος από το Αμπελικό έως το Πλωμάρι (ο οποίος κατασκευάστηκε μετά την εγκατάλειψη της μελέτης για την διάνοιξη του παραλιακού δρόμου Πλωμαρίου- Βατερών, για τους ίδιους περιβαλλοντικούς λόγους που επικαλείται και ο κ. Πιτσιλαδής) και ο οποίος διέρχεται από την περιοχή των παραπάνω ορεινών χωριών Ακράσι, Νεοχώρι, Παλαιοχώρι, Μεγαλοχώρι, δεν μας εξηγεί τι εμπόδιζε τους τουρίστες για να… εξορμήσουν στα παραπάνω χωριά και να αντιστρέψουν την συνεχιζόμενη φθίνουσα πορεία τους και την περαιτέρω πληθυσμιακή συρρίκνωσή τους!
Μήπως, λοιπόν, είναι πιθανότερο οι τουρίστες που θα συρρέουν μέσω του μελλοντικού παραλιακού άξονα Πλωμαρίου- Βατερών στις πλέον θαυμάσιες παραλίες του Νησιού μας, τις μέχρι σήμερα απομονωμένες και σχεδόν απρόσιτες, να επισκέπτονται, εναλλακτικά, μετά την απόλαυση της παραλίας, τους οικισμούς της ενδοχώρας, μέσω των κάθετων προς τον κύριο παραλιακό άξονα δρόμων;
Τελικά η όλη αυτή συζήτηση μου θυμίζει τους κατοίκους της Ανατολικής Αττικής που αντιδρούσαν και διαδήλωναν όταν σχεδιαζόταν η χάραξη του περιφερειακού δρόμου Υμηττού, διότι, τάχατες, θα καταστρεφόταν ο πράσινος πνεύμονας της περιοχής Παπάγου- Χολαργού- Αγίας Παρασκευής, παρ΄ όλον ό,τι οι αρμόδιοι διαβεβαίωναν τους κατοίκους ότι όπου αποψιλωθεί το δάσος θα δεντροφυτευτεί και το κυριότερο, η περιοχή των παραπάνω οικισμών θα απαλλαγεί από τα τοξικά καυσαέρια των διερχομένων αυτοκινήτων που χρησιμοποιούσαν ως άτυπη περιφερειακή οδό την διέλευσή τους μέσα από τους παραπάνω οικισμούς αποφεύγοντας την κυκλοφοριακά βεβαρυμένη λεωφόρο Μεσογείων.
Και σήμερα, μετά την κατασκευή του περιφερειακού δρόμου Υμηττού που τηρεί όλες τις φιλοπεριβαλλοντικές προδιαγραφές και σέβεται απόλυτα το… « ορεινό ανάγλυφο» της περιοχής, οι κάτοικοι των ίδιων οικισμών αισθάνονται ικανοποιημένοι, διότι ευτυχώς δεν…εισακούστηκαν τότε που διαμαρτύρονταν! Είναι καιρός, λοιπόν, να δούμε σοβαρά το θέμα της ανάπτυξης του νησιού μας και ειδικότερα την ισόρροπη ανάπτυξη βόρειας και νότιας Λέσβου.
Ο παραλιακός οδικός άξονας που θα συνδέσει το Πλωμάρι με τα Βατερά (με περισσότερη τόλμη και φαντασία θα μπορούσε να συνδέει τους δυο θαυμάσιους κόλπους Γέρας και Καλλονής) θα αναδείξει τις πλέον καθαρές, γραφικές και εκτεταμένες παραλίες του νησιού μας. Και μπορεί να παρατείνει την παραμονή των τουριστών, καθώς και την τουριστική περίοδο παρέχοντας καθ΄ όλο το μήκος αυτού του οδικού άξονα πολλές μορφές εναλλακτικού τουρισμού, μέσω των κάθετων οδών που θα συνδέουν τους ενδότερους οικισμούς και τις περιοχές με τον κύριο παραλιακό οδικό άξονα, όπως τα Πλωμαριτοχώρια, την Αγιάσο, την Βρίσα, τον Πολιχνίτο, όπως είναι η λουτροθεραπεία στα Θέρμα Πολιχνίτου, η επίσκεψη στους αρχαιολογικούς χώρους και στα μνημεία, στα αξιοθέατα των παραδοσιακών οικισμών ( πέτρινα αρχοντικά Πολιχνίτου, Ζωοδόχο Πηγή Βρίσας του 1803) στα Λαογραφικά μουσεία και στις Εκθέσεις Φυσικής Ιστορίας(παλαιοντολογική πανίδα Βατερών), καθώς και τα εργαστήρια και τις Εκθέσεις Λαϊκής Τέχνης (Αγιάσου).
* Το «Ευπαλίνειο όρυγμα» αποτελεί σύμφωνα με τον Ηρόδοτο ένα από τα σημαντικότερα έργα στην ιστορία της μηχανικής το οποίο από το 1992 έχει χαρακτηριστεί από την Unesco Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Πρόκειται για μια σήραγγα μήκους 1.036 μέτρων κοντά στο Πυθαγόρειο της Σάμου , η οποία κατασκευάστηκε( με το σφυρί και το καλέμι) κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. για να χρησιμεύσει ως υδραγωγείο. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ήταν ότι ανοίχθηκε ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές του βουνού: το όρυγμα αυτό ήταν αμφίστομον, όπως το χαρακτήρισε ο Ηρόδοτος , χάρις στον οποίον έγινε γνωστό. Οι δύο σήραγγες συναντήθηκαν περίπου στο μέσον με αξιοθαύμαστη ακρίβεια, κάτι που ήταν σημαντικό επίτευγμα για τα τεχνολογικά δεδομένα της εποχής.
** Η υποθαλάσσια σήραγγα του Αμβρακικού είναι το μοναδικό και πρωτοποριακό υποθαλάσσιο τούνελ που συνδέει το Άκτιο με την Πρέβεζα, θεωρείται από τα πλέον ακριβά δημόσια έργα στην Ελλάδα, μετά την Εγνατία Οδό, την Αττική Οδό και τη Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου. Ολοκληρώθηκε το 2002. Αυτό το θαλάσσιο στενό συνδεόταν μέχρι το 2002 μόνο ακτοπλοϊκά με πορθμείο φέρι μποτ και συνολικό χρόνο διέλευσης κοντά στα 30 λεπτά.
