Κάτω από τον Πλάτανο…

Το 2014 είχαμε δημοσιεύσει στη σελίδα μας τις παρακάτω πληροφορίες για το ημερολόγιο του Κωνταντίνου Κόντου το οποίο μας έδωσε τότε την ευκαιρία να αντιγράψουμε και να φωτογραφήσουμε ο αείμνηστος δισέγγονός του Μανώλης Κόντος. Το παραθέτουμε ξανά επειδή αναφέρεται και στους σεισμούς του χωριού μας.

Ο Κωνσταντίνος Ι. Κόντου γεννήθηκε στο χωριό μας γύρω στα 1820 (η γυναίκα του “Εκατερίνη Ανεγνωστή” γεννήθηκε στα 1813). Ήταν εγγράμματος με καλή γνώση της γλώσσας (πλην …της ορθογραφίας).

Σε ένα βιβλίο του (γράφει στο εσώφυλλό του: “Αυτώ τω βιβλίον είνε του Κωνσταντίνου Ι. Κόντου”) “Ανθολόγιον συν Θεώ Αγίω περιέχον την άπασαν ακολουθίαν του όλου ενιαυτού” έχει ενσωματώσει ένα σύντομο ημερολόγιο παραθέτωντας με χρονολογική σειρά σημαντικά γεγονότα που συνέβησαν στο χωριό μας από το 1844 μέχρι τις αρχές του 20.ου αιώνα.

Το ημερολόγιο αυτό το επικαλείται και ο Δάσκαλος Κώστας Τσέλεκας στο βιβλίο του και παραθέτει δυο πληροφορίες που του μετέφερε ο εγγονός του δημιουργού του Κων/νος Εμμ. Κόντος. Προφανώς ο Δάσκαλος δεν είχε δει ο ίδιος το ημερολόγιο γιατί διαφορετικά θα είχε απάντηση στο ερώτημα που θέτει στο βιβλίο του “πότε κάηκε από εμπρησμό το παλιό σχολείο του χωριού μας στον άγιο Κων/νο;”

Ο ίδιος συμπεραίνει ότι αυτό πρέπει να έγινε το 1885 δίνοντας βάση στο ότι ο Παπούτσας στο χειρόγραφό του “Η εξανάσταση των φαυλοβίων” αποδίδει έμεσα τον εμπρησμό στους -κατ’ αυτόν- φαυλόβιους κατά τη διάρκεια τωνγνωστών διενέξεων στο χωριό μας την περίοδο 1880-1886.

Στο ημερολόγιο του Κ.Ι.Κόντου βλέπουμε την εγγραφή: “1891 Ιουλίου 21 ημέρα Κυριακή ώρα 3 π.μ. Εκάη η ενταύθα σχολή Βρίσας μέχρι θεμελίων”

Μεγάλοι σεισμοί αναφέρεται ότι έγιναν:

στις 29-9-1845, ημέρα Σάββατο, στις 4 μ.μ.

στις 15-12-1856, στις 1 π.μ.

στις 23-2-1867, ημέρα Πέμπτη, στις 6μ.μ. (ο πιο καταστρεπτικός)

στις 14-10-1889, ημέρα Τρίτη, στις 4 π.μ.

Παγωνιές και πολλά χιόνια:

12 Ιαν 1850,   6 Ιαν 1857,  4 Μαρ 1880,  το 1897, το 1898, και το 1904

Μεγάλη ξηρασία έγινε το 1890 οπότε ξηράθηκαν όλα τα πηγάδια εκτός από αυτό του Τζαμί και του Θοδωρή.

Άλλες πληροφορίες από το ημερολόγιο.

1. Το 1847, 3 Φεβρουαρίου, ημέρα καθαρά Τρίτη διέρρηξαν την Εκκλησία μας και έκλεψαν πολλά πράγματα και μεταξύ αυτών το κάλυμα της Θεοτόκου

2. 1848  Κόπηκε ένα πολύ μεγάλο κλαδί από το δέντρο της Αγίας Μαρίνας

3. 1853 Εφάνη ένας αστήρ με ουράν (προφανώς κομήτης)

4. 1853, 4 Ιουνίου Σμήνος ακρίδων επέπεσε και κατέφαγε τα σπαρτά και μεγάλο μέρος ελαιών και αμπέλων

5. 1890, 27 Σεπτεμβρίου Ύστερα από εγκύκλιο του πατριαρχείου έκλεισαν όλες οι Εκκλησίες Η άδεια για να ανοίξουν δόθηκε τη μέρα των Χριστουγέννων και ήλθε τηλεγραφικά. Στο χωριό μας έφτασε στις 12 τα μεσάνυχτα

6. 1891, Ιουλίου 21, ημέρα Κυριακή, ώρα 3 π.μ. Εκάει η ενταύθα Σχολή Βρίσας μέχρι θεμελίων

7. 1897, 5 Απριλίου, Σάββατο του Λαζάρου. Εκόπησαν οι σχέσεις της Ελλάδας μετά της Τουρκίας και ήρχισεν πόλεμος

Με την ευκαιρία των χτεσινών σεισμών στο βόρειο μέρος του νησιού μας γίνεται συζήτηση -με αφορμή αναφορές των σεισμολόγων για τον μεγάλο και καταστρεπτικό σεισμό που έπληξε το νησί μας το 1867- για τους καταστρεπτικούς σεισμούς στο χωριό μας.

Φρεσκάροντας τις πληροφορίες μας από σχετικό δημοσίευμα του lesvosnews.net σημειώνουμε ότι ο καταστρεπτικός σεισμός για το χωριό μας έγινε το 1845. Τότε κύλησαν βράχια, καταπλάκωσαν 60 σπίτια και σκοτώθηκε μια γυναίκα. Στο παραπάνω δημοσίευμα που σημειώνουμε αναφέρεται:

Τα ξημερώματα της 9ης Οκτωβρίου 1845,έγιναν στη Λέσβο δύο ελαφρές δονήσεις.
Την ίδια και την επόμενη μέρα οι δονήσεις συνεχίστηκαν. Στη 1 π.μ. της 11ης Οκτωβρίου, έγινε μία αρκετά  ισχυρή δόνηση και στις 2 π.μ. μία ακόμα πιο ισχυρή και λίγο αργότερα μία δόνηση ιδιαίτερα βίαιη. Το μέγεθος της μεγαλύτερης από τις δονήσεις, ήταν 6,8 R και η έντασή της,  Χ βαθμούς της κλίμακας Μερκάλι. Εκείνη τη νύχτα, οι δονήσεις επαναλαμβάνονταν περίπου κάθε μισή ώρα. Οι μετασεισμοί συνεχίστηκαν περίπου για ένα χρόνο. Οι ισχυρότεροι μετασεισμοί, έγιναν στις 12,13 και 23 Οκτωβρίου. Τη νύχτα της 14ης προς 15η Οκτωβρίου, πελώριοι βράχοι κατρακύλησαν από το βουνό κοντά στο χωριό Βρισά, 60 σπίτια καταπλακώθηκαν και μία γυναίκα έχασε τη ζωή της. 8 σπίτια κατέρρευσαν στο Ακράσιο, 8 στο Πλωμάρι, ενώ στο Λισβόρι, από τα 70-80 σπίτια , μόνο 1 ή 2 έμειναν όρθια!

Το 1867 έγινε ένας ίδιου μεγέθους σεισμός στην περιοχή της Νάπης που προξένησε μεγάλες καταστροφές στο νησί και προκάλεσε τον θάνατο πολλών ανθρώπων αλλά δεν είχε πολύ οδυνηρές συνέπειες για το χωριό μας.

Στις 23 Φεβρουαρίου 1867, έγινε στη Λέσβο ο καταστροφικότερος σεισμός που γνώρισε το νησί. Το μέγεθός του ήταν 6,8 R και η μέγιστη έντασή του X βαθμούς της κλίμακας Μερκάλι. Γύρω στις 6 μ.μ. έγινε η πρώτη δόνηση που ακολουθήθηκε από δύο ισχυρότερες. Μέσα στη νύχτα, έγιναν περίπου 25 μετασεισμοί. Στη Μυτιλήνη, σκοτώθηκαν 216 Χριστιανοί και 22 Τούρκοι, ενώ τραυματίστηκαν 487 Χριστιανοί και 39 Τούρκοι. Στην ευρύτερη περιφέρεια, σκοτώθηκαν 312 άτομα και τραυματίστηκαν άλλα 290. Συνολικά κατέρρευσαν περίπου 4.750 κτίρια ενώ περισσότερα από 5.500 έπαθαν σοβαρές ζημιές.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Βρίσας “Άγιος Κωνσταντίνος” καλεί τα μέλη του να συμμετάσχουν στην εκλογική διαδικασία για την ανέδειξη νέων οργάνων του Συλλόγου δηλαδή Διοικητικού Συμβουλίου και Εξελεγκτικής Επιτροπής.

Η εκλογική διαδικασία θα πραγματοποηθεί την ερχόμενη Κυριακή 15 Ιανουαρίου από τις 10.00 ως τις 12.00 το μεσημέρι στο κοντέινερ της Βιβλιοθήκης στα Βατερά.

Όποιοι επιθυμούν να είναι υποψήφιοι να το δηλώσουν στον Πρόεδρο Φώτη Σταμογιώργο ή σε οποιοδήποτε άλλο μέλος του απερχόμενου ΔΣ μέχρι την Πέμπτη 12 Ιανουαρίου.

ΚΛΕΙΣΤΑ ΟΛΑ ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 9/1/2023 στο δήμο Δυτ. Λέσβου

Βάσει των πρώτων αυτοψιών σε δημόσια κτήρια -κατά κύριο λόγο στις περιοχές του Μανταμάδου, της Κάπης, της Πελόπης, της Στύψης, του Λεπετύμνου, της Αργένου και του Μολύβου- διαπιστώνονται κάποια προβλήματα, τα οποία και θα επανεξεταστούν από ειδικό κλιμάκιο μηχανικών που θα φτάσει στη Λέσβο από την Αθήνα τη Δευτέρα, έπειτα από σχετική εξασφάλιση του Δημάρχου από τα αρμόδια Υπουργεία.

Για προληπτικούς λόγους όμως και επειδή έχουν διαπιστωθεί προβλήματα ακόμα και σε σχολικά κτήρια, με Απόφαση Δημάρχου και έπειτα από συνεννόηση με την Περιφερειακή Διευθύντρια Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου Κατερίνα Στρατάκη, τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Δυτικής Λέσβου, θα παραμείνουν την ερχόμενη Δευτέρα 9/1 κλειστά.

Δυο αντίθετες απόψεις εκφράστηκαν σχετικά με την επικινδυνότητα των σεισμικών δονήσεων στο βόρειο μέρος του νησιού μας.

Το ερώτημα είναι αν οι σεισμοί αυτοί συνδέονται με το μεγάλο ρήγμα της Αγ. Παρασκευής που διατρέχει ολόκληρο το νησί μας από ΒΒΑ προς ΝΝΔ και έδωσε πριν 150 χρόνια (1867) καταστρεπτικό σεισμό.

Σεισμολόγοι από το κέντρο είναι σίγουροι ή πιστεύουν ότι υπάρχει σχέση με το ρήγμα αυτό και γι αυτό χρειάζεται προσοχή.

Ο δικός μας επιστήμονας, γνωστής αξίας και σοβαρότητας, Νίκος Ζούρος, που με την ομάδα του μελετούν επισταμένα τα ρήγματα στο νησί μας, θεωρεί ότι δεν υπάρχει σχέση των σεισμικών δονήσεων που έγιναν με το μεγάλο ρήγμα και ως εκ τούτου δεν υπάρχει κίνδυνος.

Και επειδή γνωρίζουμε τη σοβαρότητα του Νίκου Ζούρου -που αν δεν ήταν σίγουρος δεν θα έκανε τέτοια δήλωση- και επειδή -ειδικά εμείς στην περιοχή μας- έχουμε βαρεθεί να φοβόμαστε και να καταστρεφόμαστε …αποδεχόμαστε την δική του άποψη!

Ο Στρατής Χουρμούζης έφυγε σήμερα, με ανοιχτούς τους ουρανούς, από τη ζωή.

Ο Στρατής τα τελευταία χρόνια περνούσε τις περισσότερες μέρες στα Βατερά, χειμώνα – καλοκαίρι και ιδιαίτερα μετά το σεισμό τον γνωρίσαμε καλύτερα στο καφενείο με τις αναρίθμητες διηγήσεις του για κυνήγια και ψαρέματα.

Θερμά συλλυπητήρια στους δυο γιους του και σ’ όλους τους συγγενείς του.

Η κηδεία του θα γίνει αύριο Σάββατο στις 3.00 στην Αγία Μαρίνα, στη Μυτιλήνη.

Ολοκληρώθηκε και η ηλεκτρική εγκατάσταση στο νέο κτίσμα (λέμε αποθήκη) της Βιβλιοθήκης.

Την όλη εργασία πρόσφερε δωρεάν ο Κώστας Θεοδ. Νικέλλης στη μνήμη των γονέων του Θεοδώρου και Στέλλας.

Τον ευχαριστούμε θερμά και ευχόμαστε υγεία και προκοπή στην οικογένειά του.

Τριάντα τρεις (33) μονάδες αίματος πρόσφεραν χτες οι εθελοντές αιμοδότες του Συλλόγου εθελοντών αιμοδοτών “Άγιος Παντελεήμων” στο Δημοτικό σχολείο Βρίσας. Προσήλθαν 47 και αιμοδότησαν 33.

Οι πολλαπλές ιώσεις των τελευταίων ημερών έβγαλαν εκτός μάχης αρκετούς εθελοντές!

Καλός ο καιρός σήμερα αλλά όχι όπως τις προηγούμενες μέρες. Και αντί για μπουνάτσα θάλασσα η νοτιά ήταν φρεσκαρισμένη.

Μετά τη Λειτουργία και τον Αγιασμό στον άγιο Ευστάθιο πραγματοποιήθηκε και ο αγιασμός των υδάτων με τη ρίψη του σταυρού στη θάλασσα.

Κοινή ευχή όλων μετά τα τυπικά και συνηθισμένα (και του χρόνου κ.λπ.) ήταν επιτέλους να βρέξει! Η φετινή ανομβρία δεν ξανάγινε τα τελευταία αρκετά χρόνια!

Για να πιάσουν το σταυρό έπεσαν στη θάλασσα ο Παναγιώτης Κόπανος (που τελικά τα κατάφερε), ο Κώστας Γεραγωτέλλης (γνώριμος από προηγούμενες συμετοχές του), ο Παύλος Φαφαλάκης (καινούριος στο χωριό μας) και ο Παντελής (Ilber) Mema.

Μετά την τελετή αυτή στου Προκόπα έκοψε την Πρωτοχρονιάτικη πίτα το τοπικό συμβούλιο. Κεράστηκε πλούσια όλο το “πλήρωμα”, δυο λόγια με ευχές από τον Πρόεδρο Απόστολο και 4 νομίσματα στις βασιλόπιτες που εξαργυρώθηκαν με τέσσερα επιμελώς πακεταρισμένα δώρα.

Και του χρόνου με υγεία με ανανεωμένο ή νέο Πρόεδρο του χωριού μας.

Μέσα στην έρημο της αδιαφορίας, της μιζέριας, του ωχαδερφισμού και της διχόνοιας, υπάρχει μια όαση πολιτισμού και μια κυψέλη, που με την εποπτεία και την καθοδήγηση άξιων ανθρώπων, εθελοντών, παράγει έργο εκπαιδευτικό μορφωτικό και ψυχαγωγικό αγκαλιάζοντας μικρούς και μεγάλους.
Όπως έγινε πιστεύω κατανοητό αναφέρομαι στην Βιβλιοθήκη του χωριού μας.
Χθες παρευρεθήκαμε στην χθεσινή εκδήλωση για την κοπή της πίτας.
Κατάμεστη η αίθουσα με κοινό όλων των ηλικιών, γιορτινή η ατμόσφαιρα, συγκίνηση από την μουσική επένδυση και από την μπάντα που μας θύμισε παλιές καλύτερες μέρες.
Είναι απόλαυση να βλέπεις ειδικά νέους ανθρώπους να συμμετέχουν ενωμένοι σε μουσικές, θεατρικές και χορευτικές εκδηλώσεις.
Τα αποτελέσματα της προσπάθειας και της δουλειάς που γίνεται, είναι ορατά σε εμάς που παρακολουθούμε και καμαρώνουμε από μακρυά όπως έγινε και χθες όπως προανέφερα.
Ο όρος βιβλιοθήκη κατά την άποψη μου είναι λίγο στενός. Μάλλον θα έπρεπε να μετονομαστεί σε «Κιβωτός πολιτισμού και εθελοντισμού».
Αξίζει τον κόπο αυτή η προσπάθεια να αγκαλιαστεί από τους απανταχού Βρισαγώτες.
Εμείς οι εδώ σας ευχαριστούμε όλους σας. Και τους διοργανωτές και τους συμμετέχοντες.
                Γεωργής Γεώργιος