Δεκάδες μεγάλα φορτηγά αυτοκίνητα μετέφεραν τα μπάζα από το γκρεμισμένο σχολείο του χωριού μας. Ανάμεσά τους και ταλαιπωρημένα –απ’ την οκταετή έκθεσή τους στις καιρικές συνθήκες- φύλλα χαρτιού γραμμένα με στυλό, σε γραφομηχανή ή πολύγραφο.
Το μάτι του ρακοσυλλέκτη της ιστορίας του χωριού μας τα εντόπισε και διέκρινε μέσα τους τη σχολική ζωή πριν 6 δεκαετίες του χωριού μας. Και μας τα παρέδωσε.
Ανάγλυφα εικονίζονται στα «παλιόχαρτα» αυτά στοιχεία της σχολικής αλλά και κοινωνικής του χωριού μας ζωής τότε, που απέχουν πολύ από τη σχολική και κοινωνική ζωή των ημερών μας. Αλλιώτικα τα πράγματα.
Την τριετία των σχολικών ετών απ’ το 1964 μέχρι το 1967 το τετραθέσιο σχολείο του χωριού μας είχε κατά μέσο όρο 166 μαθητές και μαθήτριες. Το διάστημα αυτό συνταξιοδοτήθηκε ο επί χρόνια διευθυντής του σχολείου Γιώργος Ταξείδης και καθήκοντα διευθυντή ανέλαβε ο Κώστας Λαμπρινός συνεπικουρούμενος από τους Θεοχάρη Περρή, Πάτρα Κρουσταλιού και Ευανθία Γρηγορίου. Κάποιους μήνες υπηρέτησε ως 5ος δάσκαλος και ο Όθωνας Ρέγας.
Το σχολείο τότε είχε σχολική περιουσία αποτελούμενη από τρία ελαιοκτήματα (Τζίβα, Κλουξ και Κουκβά) και ένα αγρό στα Λημνιά που απέφεραν έσοδα στο ταμείο της σχολικής εφορείας. Έτσι το σχολείο είχε οικονομική ευμάρεια. Την περίοδο1966-67 τρεις εκτιμητές (ο Πρόεδρος της σχολικής Εφορείας και δυο αγροφύλακες) εκτίμησαν ότι θα παραχθεί 840 κιλά λάδι και θα εισπραχθούν 15.000 δραχμές. Τελικά εισπράχθηκαν 17300 δρχ. όταν η κρατική επιχορήγηση ήταν 22.000 δρχ. Καταλαβαίνετε τι «νόμιμη» κλοπή έγινε από το σχολείο, την εκπαίδευση και την τοπική κοινωνία γενικότερα, όταν στην σχολική περιουσία προστέθηκε ελαιόκτημα στην Μανταλωμένη και το οικόπεδο όπου χτίστηκε η ΑΡΕΝΑ.
Στη σχολική εφορεία συμμετείχαν 2 γονείς μαθητών με δυο αναπληρωματικούς. Το 1966 ήταν ο Ανδροκλής Τσέλεκας και ο Θοδωρής Καβουρής με αναπληρωματικούς τον Αντώνη Χαραλαμπίδη και τον Γιάννη Τσαμουρά.
Την περίοδο αυτή το σχολείο πρόσφερε και μαθητικά συσσίτια. Για το σκοπό αυτό το 1966 δαπανήθηκαν 49.000 δρχ. ενώ στο μενού περιλαμβάνονταν: Μακαρόνια σάλτσα, σαρδέλες φούρνου, πατάτες γιαχνί, φασόλες σάλτσα, ψάρια τηγανιτά, κρέας με μανέστρα ή πατάτες, σουπιές ή χταπόδι με ρύζι, μπακαλιάρος γιαχνί κ.λπ.
Το σχολείο πραγματοποιούσε και κοινωνικές δαπάνες. 310 δρχ για τους σεισμοπαθείς της Θεσσαλίας και της Ηπείρου και 185 δρχ. για την ανέγερση του Ναού των Τριών Ιεραρχών στο χώρο της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Μυτιλήνης.
Στο σχολείο γίνονταν και εκδηλώσεις. Ξεχωρίζει ο απολογισμός των σχολικών επιδείξεων, όπου σε μια δακτυλογραφημένη σελίδα αναφέρονται αναλυτικά όλες οι ασκήσεις, τα αθλήματα και τα παιχνίδια που έκαναν τα παιδιά. Επίσης ξεχωρίζει και η εγκύκλιος για τις εκδηλώσεις επί τη γεννήσει του Διαδόχου, με εμβατήρια, δοξολογία, παρέλαση και –φυσικά την ώρα των εκδηλώσεων- κλειστά όλα τα καταστήματα. Υπήρχαν και τα δυο βραβεία που έδινε το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο στις καλύτερες εκθέσεις για την Παγκόσμια ημέρα της Αποταμίευσης στις 31 Οκτωβρίου.
Σχετικά με την πρόοδο των μαθητών έχουμε διπλή εικόνα: Απ’ τη μια οι μαθητές που «απορρίπτονταν» ήταν μόλις 5 στους 166 αλλά αφετέρου 26 μαθητές χαρακτηρίζονταν «καθυστερημένοι». Αυτοί διακρίνονταν σε κοινωνικά καθυστερημένους (σήμερα θα τους λέγαμε απλά «στερημένους») εξαιτίας υποσιτισμού, ανθυγιεινής κατοικίας ή αλκοολικών γονέων και σε πνευματικά καθυστερημένους εξαιτίας ασθένειας ή κληρονομικότητας. Δέκα στην πρώτη κατηγορία και 16 στη δεύτερη, σύνολο 26 παιδιά στα 166 (ποσοστό 15,66%)
Σημείωση: Ανάμεσα σε αυτούς που χαρακτηρίστηκαν πνευματικά καθυστερημένοι βλέπουμε αξιόλογους χωριανούς μας, μια χαρά αποκατεστημένους!
Αν διαπιστώσουμε την ύπαρξη και άλλων πληροφοριών με μικρό ή μεγαλύτερο ενδιαφέρον θα επανέλθουμε.
Διευκρίνηση: Επειδή κάποιοι αναγνώστες μας, που δεν ζουν εδώ και δεν γνωρίζουν λεπτομέρειες σχετικά με την σχολική περιουσία κρίνουμε σκόπιμο να διευκρινίσουμε την έκφραση “νόμιμη κλοπή”. Όπως αναφέρεται στο κείμενο πριν από την απόκτηση από το σχολείο του μεγάλου ελαιοκτήματος της Μανταλωμένης και του κτήματος στο οποίο στήθηκε η ΑΡΕΝΑ, το σχολείο είχε πολλά έσοδα από την περιουσία του, τα οποία μεγάλωσαν με την πρόσκτηση των δυο αυτών ακινήτων. Δυστυχώς με νόμο της πολιτείας (γι αυτό ο χαρακτηρισμός νόμιμη κλοπή) η περιουσία του σχολείου μεταβιβάστηκε στην τοπική αυτοδιοίκηση. Όσο υπήρχε αυτοδύναμη Κοινότητα στο χωριό, η Κοινότητα έδινε τα έσοδα της σχολικής περιουσίας στο σχολείο. Όταν άρχισαν οι συνενώσεις σε Δήμους οι Δήμαρχοι διαχειρίζονταν τα χρήματα αυτά στο κοινό ταμείο του Δήμου και έτσι το σχολείο αποστερήθηκε αυτό το εισόδημα.