Στις 8 Αυγούστου θα πραγματοποιηθεί στη Νυφίδα ένα δρώμενο σχετικό με την παράδοση που θέλει τους πειρατές να αρπάζουν τη νύφη (από κει η Νυφίδα) και κάπου να της πέφτει το παπούτσι (υπάρχει σχετική αγροτική τοποθεσία Παπούτσι). Περισσότερα …στην εκδήλωση, για την οποία ευχόμαστε κάθε επιτυχία!
Τέτοια παράδοση όμως υπάρχει και στο χωριό μας που έχει να κάνει με ανάλογο γεγονός που συνδέεται με την καταστροφή του οικισμού της Νιγίδας.
Κύριες πηγές μας το βιβλίο του Κώστα Τσέλεκα «Το χωριό μου η Βρίσα Λέσβου» και το «Βρίσα Λέσβου Αρχαιολογικά-Ιστορικά» του Συλλόγου των Βρισαγωτών της Αθήνας.
Χρονολογικά αναφερόμαστε στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1560. Η Νιγίδα (τότε επισήμως Αιγίδα και αργότερα στην ντοπιολαλιά Ινγκίδα) ήταν κτισμένη σε ύψωμα βορειοανατολικά της Βρίσας, σε θέση αθέατη από τη θάλασσα. Το υποτυπώδες επίνειό της ή η πρόσβαση των κατοίκων της στη θάλασσα γίνονταν στη θέση «Πλατάνια» της παραλίας των Βατερών.
Εκεί μια μέρα πειρατές, που επί αιώνες λυμαίνονταν το Αιγαίο και τη Μεσόγειο –και γι αυτό όλοι οι οικισμοί ήταν χτισμένοι μακριά από τη θάλασσα και τα μάτια των εξουσιαστών της- βρήκαν έναν χωρικό τον οποίο ανάγκασαν να τους οδηγήσει στο χωριό, στην Νιγίδα, όπως και έγινε. Φυσικά του δόθηκε η εντολή να μην ενημερώσει κανέναν στο χωριό για την παρουσία τους στις παρυφές του, αν ήθελε να έχει το κεφάλι του πάνω στους ώμους του.
Στο χωριό τη μέρα εκείνη γίνονταν γάμος με γλέντια και χορούς. Στο γλέντι συμμετείχε και ο –παρά τη θέλησή του- καταδότης χωρικός, ο οποίος τραμπαλίζονταν ανάμεσα στο φόβο και στη θέληση να ενημερώσει για το επερχόμενο κακό τους συγχωριανούς του. Έτσι δεν άντεξε και πάνω στο χορό τραγούδησε: Δώστε του παιδιά κι ας πάει, ώσπου να βγει το φεγγάρι. Τα παπούτσια στο ζωνάρι κι οι κοπέλες στο καράβι.
Κάποιοι πήραν το μήνυμα και προσπάθησαν να φύγουν και να σωθούν. Η επέλαση των πειρατών είχε τα γνωστά αποτελέσματα. Μαχαίρι, πλιάτσικο και αρπαγή της νύφης και της νεολαίας του χωριού για τα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής. Το χωριό πυρπολήθηκε και καταστράφηκε και όσοι κατάφεραν να επιζήσουν κατέφυγαν για να επιβιώσουν στους γειτονικούς οικισμούς της Βρίσας και του Πολιχνίτου.
Τότε (1562) με φιρμάνι δόθηκαν από την Πύλη προνόμια για την εγκατάσταση ανθρώπων στην σχεδόν ερημωμένη Σάμο. Αυτά τα προνόμια θέλησαν να εκμεταλλευτούν αρκετοί απ’ τους κατατρεγμένους Νιγιδιώτες αλλά και άλλοι κάτοικοι των δυο παραπάνω χωριών, οι οποίοι και ίδρυσαν στη Σάμο τον οικισμό Μυτιληνιοί.
Να σημειωθεί ότι 4,5 αιώνες μετά η ομιλία των κατοίκων του χωριού αυτού θύμιζε πάρα πολύ τη δική μας ντοπιολαλιά και το γεγονός αυτό μας ώθησε να συζητήσουμε με τον Κοινοτάρχη πρώτα των Μυτιληνιών, όπου βρεθήκαμε και ύστερα με τον δικό μας, αείμνηστο Δημήτρη Σιγιώργη, την σύσφιγξη των σχέσεων των δυο Κοινοτήτων που επισφραγίστηκε με ανταλλαγή επισκέψεων κατοίκων, γλεντιών και άλλων εκδηλώσεων. Στη δεύτερη επίσκεψη των Μυτιληνιών της Σάμου στο χωριό μας Πρόεδρος της Κοινότητας ήταν ο δάσκαλος Γιώργος Ε. Μαργαρίτης.
Έτσι από την παράδοση ή τον μύθο φτάσαμε στην πραγματική ιστορία!
Αν βάλουμε και την παλιότερη Βρισηίδα,που ο μύθος λέει ότι ήταν από την περιοχή μας, κοπέλα για κοπέλα δεν έχουν αφήσει να μην κλέψουν από τον τόπο μας!!!